Hình như chúng ta ít khi dành cho não bộ một góc nhỏ chứa đựng logic “suy đoán vô tội”.

Khủng hoảng truyền thông là nỗi sợ hãi của mọi doanh nghiệp tồn tại trong thời đại số, hên xui lẫn lộn, có thể ẩn sau đó là chiêu “PR ngược” nhưng thiệt hại luôn nhãn tiền. Bởi bản chất của khái niệm “khủng hoảng” luôn mô tả sự việc theo chiều hướng không tốt.

Nếu như Khaisilk là “cú đánh” chính xác của truyền thông nhằm chống hàng giả thì Con Cưng và Kiều Giang thật sự có đúng như vậy?

Tất tần tật những gì nói về Con Cưng có vẻ đầy đủ lý lẽ buộc tội cho đến khi doanh nghiệp này được minh oan “chủ yếu là những thiếu sót trong quá trình vận hành, người phụ trách thiếu chuyên môn, thiếu kinh nghiệm, chưa cập nhật kịp thời các chính sách, quản lý của nhà nước”.

Có nghĩa rằng, vi phạm của Con Cưng chỉ thuộc về lĩnh vực hành chính chứ không có “mùi” hình sự như trước đó báo chí rầm rập đưa tin phản ánh. Con Cưng không gian lận thương mại, không buôn bán hàng kém chất lượng.

Khủng hoảng truyền thông là nỗi sợ hãi của doanh nghiệp

Khủng hoảng truyền thông là nỗi sợ hãi của doanh nghiệp

Những gì Con Cưng phải trải qua, vài tuần chìm ngập trong dị nghị, vậy, nên cảm ơn cơ quan chức năng đã chỉ ra lỗi để doanh nghiệp khắc phục hay trách họ lu loa gây ra khủng hoảng truyền thông?

Bên nào cũng có lý, doanh nghiệp có sai sót, tức là Quản lý thị trường làm đúng, nhưng kéo theo đó doanh nghiệp cũng thiệt hại lớn, vậy ai gây ra cơ sự này? Có thể đổ lỗi cho cơ quan quản lý được không?

Câu chuyện ở đây không còn là luật pháp, tức là cái lý đã hoàn thành sứ mệnh của nó, còn lại cái tình, cái tình nói rộng ra là phương pháp làm việc, cách thức tiếp cận doanh nghiệp của cơ quan quản lý và giới truyền thông.

Điều này còn rõ rệt hơn qua vụ cơm tấm Kiều Giang. Rất nhiều dòng tin chứa cụm từ “nguyên liệu lạ”, cái sự “lạ” ở đây có nghĩa là không… quen, tức là chưa biết rõ ràng thực hư ra sao.

Dĩ nhiên, truyền thông không sai khi phản ánh cái “lạ” một cách khách quan, song rất khó để dư luận khách quan trong tình huống này, bản thân cái lạ gây nên sự tò mò, đồn đoán, cái bé xé ra to, vậy là khủng hoảng thông tin, gây hoang mang dư luận và thiệt hại khôn tả cho doanh nghiệp.

Giải thích về chất “lạ” mà có cơ quan báo chí nêu, ông Nguyên Trung Phong – Giám đốc Công ty TNHH Thương mại – Dịch vụ – Xuất nhập khẩu Kiều Giang (Kiều Giang)  cho biết “đó là những chất đơn giản được sử dụng trong nhà hàng như đường, muối, hạt nêm…”. Ông Phong nói rằng, “không hiểu sao lại nói phụ gia là chất “lạ”. Gọi như vậy là không phù hợp, gây hoang mang”.

Cái lý của giám đốc công ty Kiều Giang không phải không đúng, vì sao không chờ lấy mẫu kiểm định xem là chất gì rồi mới phản ánh? Sau đó công ty này đã cung cấp hồ sơ, giấy tờ hóa đơn liên quan đến việc chứng minh nguồn gốc, xuất xứ của 1.029 kg phụ gia. Tức là cái “lạ” được minh oan thành… không lạ!

Bà Phạm Khánh Phong Lan – Trưởng Ban quản lý ATTP TP HCM cũng đủ lý lẽ để cho rằng, mình không “đánh” doanh nghiệp, bà cho rằng, “nguyên tắc làm việc của ban trong quá trình kiểm tra là công khai, minh bạch”

“Do vậy, không riêng cơm tấm Kiều Giang, khi kiểm tra những doanh nghiệp khác trên địa bàn TP HCM thì phóng viên cũng được phép tham gia. Ban cũng không yêu cầu phóng viên khi tham gia kiểm tra phải có tin. Viết tin hay không là tùy phóng viên đánh giá nội dung vụ việc”. – Bà Lan cho biết thêm.

Lại thêm một cái lý rất khó tìm điểm sai của cơ quan chức năng, nhưng nhìn lại toàn cảnh, không ai khác ngoài doanh nghiệp phải chịu thiệt hại, vai trò là mạng lưới kết nối tạo thành kinh tế quốc dân, để doanh nghiệp vướng vào oan trái là trách nhiệm của nhiều bên.

Cuộc sống vốn phức tạp, nhiều thứ không giống như vẻ bề ngoài của nó, nên hãy thận trọng trước khi phán xét tránh gây khổ não cho người khác, nhất là đối với những doanh nghiệp gia đình mất nhiều thế hệ để gầy dựng danh tiếng.

Lời xin lỗi hoặc trạng thái được minh oan cũng giống như bát nước đầy bị đổ, rất khó lấy lại. Hình như chúng ta ít khi dành cho não bộ một góc nhỏ chứa đựng logic “suy đoán vô tội”.

Nguyên tắc “suy đoán vô tội” làm con người trở nên văn minh hơn, bao dung độ lượng hơn, và ít nhất không ném vào kẻ khác ánh mắt nghi kỵ, gây thiệt hại về uy tín danh dự của họ.

Rất cần sự quyết liệt từ cơ quan chức năng, kịp thời khách quan của báo chí nhưng phải tỉnh táo trước đồng tiền bát gạo của cộng đồng doanh nghiệp.

Trương Khắc Trà