Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với thực thi chính sách tiết kiệm năng lượng

Nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài trong công tác xây dựng Đảng

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, thường xuyên và lâu dài trong công tác xây dựng Đảng. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhiệm vụ này không chỉ đặt ra trên phương diện lý luận, tuyên truyền hay đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, mà còn phải được cụ thể hóa bằng hành động thực tiễn trong từng lĩnh vực công tác.

Đối với lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là góp phần khẳng định tính đúng đắn của đường lối phát triển nhanh và bền vững; bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; đồng thời thực hiện có trách nhiệm các cam kết quốc tế về ứng phó biến đổi khí hậu và chuyển dịch năng lượng công bằng.

Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhấn mạnh quan điểm "Đảng lãnh đạo toàn diện; Nhà nước kiến tạo thể chế, chính sách đột phá". Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh này chính là bảo vệ sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với ngành năng lượng - một bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia.

Việc Quốc hội thông qua Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ngày 18/6/2025, có hiệu lực từ 01/01/2026, là dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, với các nhóm chính sách về nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phát triển dịch vụ năng lượng, cơ chế tài chính hỗ trợ và quản lý hiệu suất phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực năng lượng

Nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; là cơ sở lý luận để Đảng ta xác định con đường phát triển độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, lấy nhân dân làm trung tâm, phát triển kinh tế đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.

Trong giai đoạn hiện nay, đường lối đó được cụ thể hóa bằng các chủ trương về công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Trong lĩnh vực năng lượng, điều này thể hiện rõ ở yêu cầu sử dụng tài nguyên tiết kiệm, hiệu quả; bảo đảm an ninh năng lượng; giảm cường độ năng lượng; phát triển thị trường dịch vụ năng lượng; thúc đẩy tiết kiệm điện, tiết kiệm năng lượng trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

Vì vậy, tiết kiệm năng lượng không chỉ là một giải pháp kỹ thuật hay kinh tế, mà còn là một biểu hiện cụ thể của tư duy phát triển bền vững, tự chủ và có trách nhiệm. Làm tốt công tác hiệu quả năng lượng chính là góp phần hiện thực hóa chủ trương của Đảng bằng kết quả cụ thể trong đời sống kinh tế, xã hội.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng cần gắn với việc nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên rằng năng lượng phải "đi trước một bước". Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà là "trách nhiệm của toàn xã hội" và là biểu hiện cụ thể của tư duy phát triển bền vững.

Việc sửa đổi, bổ sung Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2025 cho thấy yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện thể chế để đáp ứng bối cảnh mới. Khi nền kinh tế phát triển, nhu cầu năng lượng tăng cao, áp lực bảo đảm cung ứng điện lớn hơn, trong khi yêu cầu giảm phát thải và sử dụng tài nguyên hiệu quả ngày càng rõ nét, thì tiết kiệm năng lượng phải được đặt ở vị trí trung tâm của chính sách năng lượng quốc gia.

Luật số 77/2025/QH15 không chỉ bổ sung công cụ quản lý, mà còn tạo cơ sở để phát triển thị trường dịch vụ năng lượng, thúc đẩy kiểm toán năng lượng, đào tạo nhân lực, cơ chế ưu đãi tài chính và quản lý hiệu suất thiết bị sử dụng năng lượng. Đây là những nội dung có ý nghĩa trực tiếp đối với việc chuyển từ tư duy “tiết kiệm theo phong trào” sang “quản trị hiệu quả năng lượng bằng thể chế, thị trường, công nghệ và trách nhiệm xã hội”.

Đối với cán bộ, chuyên viên việc tham gia tham mưu, tổ chức triển khai và truyền thông chính sách sau khi Luật được ban hành chính là nhiệm vụ chính trị cụ thể. Làm tốt nhiệm vụ đó sẽ góp phần củng cố niềm tin xã hội vào tính đúng đắn của chủ trương tiết kiệm năng lượng, chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững.

Yêu cầu mới đối với công tác tư tưởng

Chuyển dịch năng lượng là xu thế tất yếu của thế giới, nhưng đối với Việt Nam, đây không phải là sự sao chép mô hình bên ngoài hay chạy theo sức ép quốc tế, mà là lựa chọn chiến lược phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước. Mục tiêu của chuyển dịch năng lượng là bảo đảm vừa phát triển kinh tế, vừa bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Trong bối cảnh đó, Đối tác Chuyển dịch năng lượng công bằng - JETP đặt ra yêu cầu phải kết hợp hài hòa giữa giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển kinh tế và bảo đảm công bằng xã hội. Lĩnh vực tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững của Bộ Công Thương có tham gia nhiệm vụ đầu mối giúp việc Ban Thư ký chương trình JETP, đồng thời quản lý các hoạt động liên quan đến Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, sản xuất và tiêu dùng bền vững, biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh.

Tuy nhiên, chính quá trình chuyển dịch này cũng là nơi dễ phát sinh các cách hiểu lệch lạc: hoặc phủ nhận vai trò của chuyển đổi xanh, cho rằng đây chỉ là ràng buộc bên ngoài; hoặc tuyệt đối hóa chuyển dịch năng lượng theo hướng duy ý chí, không tính đến điều kiện thực tiễn của Việt Nam, tuyệt đối hóa chuyển dịch năng lượng mà không tính đến điều kiện thực tiễn, gây nguy cơ thiếu điện. Cả hai khuynh hướng đều cần được nhận diện và xử lý bằng tư duy khoa học, bản lĩnh chính trị và lập luận chính sách vững chắc.

Đối với một chuyên viên trong lĩnh vực hiệu quả năng lượng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là nhiệm vụ xa rời công việc chuyên môn. Trái lại, nhiệm vụ đó được thể hiện trong từng báo cáo tham mưu, từng đề xuất chính sách, từng hoạt động truyền thông, từng chương trình làm việc với địa phương, doanh nghiệp và đối tác phát triển.

Trước hết, đó là bảo vệ bằng nhận thức đúng. Người làm công tác hiệu quả năng lượng phải hiểu rằng tiết kiệm điện, tiết kiệm năng lượng không chỉ nhằm giảm chi phí trước mắt, mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, giảm áp lực đầu tư nguồn điện, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững.

Thứ hai, đó là bảo vệ bằng chất lượng tham mưu. Một chính sách được chuẩn bị khoa học, có căn cứ thực tiễn, có đánh giá tác động, có khả năng thực thi sẽ tạo niềm tin vào năng lực quản trị của Nhà nước. Ngược lại, tham mưu hình thức, thiếu cơ sở, xa rời thực tiễn có thể làm suy giảm hiệu quả chính sách và ảnh hưởng đến niềm tin xã hội.

Thứ ba, đó là bảo vệ bằng truyền thông chính sách đúng đắn. Trong môi trường thông tin đa chiều, các chính sách về tiết kiệm điện, điều chỉnh phụ tải, hiệu suất năng lượng, kiểm toán năng lượng hoặc nghĩa vụ của cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm rất dễ bị hiểu sai nếu không được giải thích đầy đủ. Vì vậy, cán bộ chuyên môn cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, dễ hiểu, có căn cứ, tránh để khoảng trống thông tin bị lấp đầy bởi các nhận thức lệch lạc.

Thứ tư, đó là bảo vệ bằng đạo đức công vụ và tinh thần trách nhiệm. Một chuyên viên làm việc trách nhiệm, khách quan, minh bạch, cầu thị, không ngừng học tập và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân chính là hình ảnh cụ thể của người cán bộ, đảng viên góp phần xây dựng niềm tin vào tổ chức.

Giải pháp gắn bảo vệ nền tảng tư tưởng với thực thi chính sách hiệu quả năng lượng

Một là nâng cao nhận thức chính trị gắn với năng lực chuyên môn. Cán bộ, đảng viên làm công tác năng lượng cần nắm vững chủ trương của Đảng về phát triển bền vững, tăng trưởng xanh, bảo đảm an ninh năng lượng; đồng thời cập nhật kiến thức về công nghệ, thị trường năng lượng, mô hình dịch vụ năng lượng và các công cụ chính sách mới.

Hai là triển khai Luật số 77/2025/QH15 theo hướng thực chất, hiệu quả. Trọng tâm là cụ thể hóa các quy định mới thành chính sách có khả năng đi vào cuộc sống; thúc đẩy kiểm toán năng lượng, quản lý năng lượng, tiêu chuẩn hiệu suất tối thiểu, dán nhãn năng lượng, phát triển dịch vụ năng lượng và cơ chế tài chính cho đầu tư tiết kiệm năng lượng.

Ba là gắn tiết kiệm năng lượng với chuyển dịch năng lượng công bằng. Tiết kiệm năng lượng phải được xem là “nguồn năng lượng đầu tiên”, bởi mỗi đơn vị năng lượng tiết kiệm được sẽ giúp giảm áp lực đầu tư nguồn cung, giảm phát thải và giảm chi phí xã hội. Đây là nội dung cần được đặt đúng vị trí trong quá trình thực hiện chuyển dịch năng lượng.

Bốn là tăng cường truyền thông chính sách, đấu tranh với nhận thức sai lệch. Cần giải thích rõ rằng chuyển dịch năng lượng không phải là từ bỏ tăng trưởng, mà là nâng cao chất lượng tăng trưởng; tiết kiệm năng lượng không phải là hạn chế sản xuất, mà là tối ưu hóa sử dụng nguồn lực; hội nhập quốc tế không phải là phụ thuộc, mà là chủ động tham gia trên cơ sở lợi ích quốc gia, dân tộc.

Năm là xây dựng tác phong công vụ chuẩn mực, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo. Đối với chuyên viên hiệu quả năng lượng, mỗi nhiệm vụ hoàn thành đúng hạn, mỗi báo cáo có chất lượng, mỗi chính sách được truyền đạt rõ ràng, mỗi doanh nghiệp được hướng dẫn đúng quy định đều là hành động cụ thể góp phần xây dựng niềm tin vào bộ máy nhà nước và tổ chức Đảng.

Trong bối cảnh Luật số 77/2025/QH15 đã được ban hành, yêu cầu mới đối với chuyển dịch năng lượng công bằng và áp lực bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng lớn, vai trò của cán bộ, chuyên viên làm công tác hiệu quả năng lượng càng trở nên quan trọng. Mỗi chuyên viên cần nhận thức sâu sắc rằng làm tốt nhiệm vụ chuyên môn cũng chính là góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng: bảo vệ bằng tri thức, bằng trách nhiệm, bằng chất lượng tham mưu, bằng đạo đức công vụ, bằng những kết quả cụ thể phục vụ doanh nghiệp, người dân và sự phát triển bền vững của đất nước.

Hoàng Việt Dũng

Chi bộ 2, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương)