Tổng thống Donald Trump cảnh báo Iran
Cập nhật tình hình chiến sự Trung Đông, phát biểu với báo giới tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng ngày 22/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa khẳng định ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân vẫn là ưu tiên hàng đầu của Washington, bất chấp nguy cơ xung đột với Tehran có thể tái bùng phát và kéo theo những hệ lụy kinh tế đáng kể.
“Vũ khí hạt nhân còn hệ trọng hơn việc suy thoái kinh tế. Nếu Iran không thực hiện đúng thỏa thuận hoặc họ không cư xử đúng mực, tôi sẽ làm những gì tôi phải làm. Chừng nào Iran còn tôn trọng chúng ta, chúng ta sẽ không có bất kỳ rắc rối nào”, truyền thông Israel dẫn lời nhà lãnh đạo Mỹ.
Tổng thống Mỹ tuyên bố Mỹ và Iran đã đạt được thoả thuận ngừng bắn. Ảnh: Xinhua
Khi được hỏi về tuyên bố gần đây của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ duy trì sự hiện diện ở miền nam Lebanon, điều dường như mâu thuẫn với lệnh cấm các hoạt động quân sự ở quốc gia Trung Đông này trong Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran,Tổng thống Trump cho biết bản thân phải xem xét vấn đề này và khẳng định “biết cách đối phó hiệu quả” với ông Netanyahu.
Trước đó, theo truyền thông Israel, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký Bản ghi nhớ (MoU) tại Cung điện Versailles (Pháp) vào tuần trước. Thỏa thuận quy định Mỹ, Iran cùng các lực lượng đồng minh của hai bên chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và các biện pháp cản trở hoạt động hàng hải của Iran, trong khi Tehran bảo đảm tàu thương mại được lưu thông an toàn, miễn phí giữa Vịnh Ba Tư và biển Oman trong thời hạn 60 ngày.
Mỹ có thể tái áp đặt phong tỏa cảng biển Iran trong 15 phút
Theo truyền thông Nga ngày 23/6 đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng biện pháp phong tỏa các cảng biển của Iran do quân đội Mỹ thực hiện đã mang lại hiệu quả lớn hơn so với các cuộc không kích, đồng thời khẳng định Washington có thể nhanh chóng tái triển khai chiến thuật này nếu cần thiết.
Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng,Tổng thống Trump nói: “Tôi cho rằng việc phong tỏa có tác động mạnh hơn việc thả bom. Chúng tôi có thể thiết lập lại biện pháp phong tỏa này chỉ trong khoảng 15 phút”.
Tổng thống Mỹ sau đó đã hỏi Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, người có mặt tại Nhà Trắng, rằng liệu việc tái áp đặt phong tỏa có thể được thực hiện nhanh chóng hay không. Người đứng đầu Lầu Năm Góc đáp rằng quân đội Mỹ sẵn sàng hành động ngay lập tức nếu tình hình đòi hỏi.
Lệnh phong tỏa được Mỹ áp đặt đối với các cảng biển và một số khu vực ven biển của Iran trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước leo thang hồi đầu tháng 6. Biện pháp này nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu dầu mỏ. Tuy nhiên, Washington đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa ngày 18/6 như một phần trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy đối thoại với Iran.
Phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh các cuộc tiếp xúc giữa Washington và Tehran đang ghi nhận những tín hiệu tích cực.
Iran lập đường dây nóng về eo biển Hormuz
Theo truyền thông Iran, Trưởng đoàn đàm phán Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, ngày 22/6 cho biết Tehran và Washington đã đạt được thỏa thuận về việc thiết lập các cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.
Theo ông Ghalibaf, hai bên nhất trí xây dựng "một đường dây nóng điện thoại và một trung tâm để nếu có bất kỳ sự mơ hồ hoặc vấn đề nào phát sinh, các tàu thuyền có thể liên hệ với trung tâm đó”.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với truyền thông nhà nước trên chuyến bay trở về sau các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ, ông Ghalibaf nhấn mạnh rằng từ nay eo biển Hormuz sẽ được "quản lý theo các sắp xếp của Iran" và "không bao giờ trở lại như trước xung đột”. Ông khẳng định Iran sẽ tiếp tục tuân thủ luật pháp quốc tế và xử lý nhanh chóng mọi sự cố hoặc hiểu lầm có thể xảy ra.
"Một cách tự nhiên, giống như các vấn đề có thể phát sinh ở Lebanon hoặc những nơi khác, các vấn đề cũng có thể phát sinh ở eo biển Hormuz. Như các bạn đã thấy, vào một số đêm thậm chí đã xảy ra các cuộc đụng độ", ông Ghalibaf nói.
Theo Chủ tịch Quốc hội Iran, đường dây nóng mới được thiết lập sẽ góp phần bảo đảm "mức độ an toàn và lưu lượng giao thông cao nhất”.
Trả lời câu hỏi về chức năng cụ thể của cơ chế này, ông cho biết: "Nếu Mỹ có bất kỳ phản đối nào đối với bất kỳ điều gì, hoặc nếu bất kỳ tàu bè hay tàu thuyền nào cần sự rõ ràng về bất kỳ lộ trình hay bất kỳ điều gì... họ có thể gọi điện”.
Mỹ nêu điều kiện dỡ bỏ tài sản bị phong tỏa của Iran
Theo truyền thông Qatar, Phó tổng thống Mỹ JD Vance ngày 22/6 tuyên bố bất kỳ khoản tài sản bị phong tỏa nào của Iran nếu được giải tỏa trong tương lai đều sẽ được quản lý một cách chặt chẽ và sử dụng cho các mục đích dân sự, trong đó có việc mua nông sản của Mỹ phục vụ nhu cầu của người dân Iran.
Phát biểu họp báo sau vòng đàm phán Mỹ - Iran ở Burgenstock (Thụy Sĩ), ông Vance bác bỏ thông tin cho rằng Washington đang chuẩn bị chuyển hàng tỷ USD trực tiếp cho Tehran.
Theo Phó tổng thống Mỹ, những cuộc thảo luận hiện tập trung xây dựng cơ chế bảo đảm mọi khoản tiền được giải tỏa chỉ được sử dụng cho các mục đích được phê chuẩn và không phục vụ các hoạt động quân sự hoặc cho các lực lượng ủy nhiệm.
Ông Vance cho biết đề xuất do cố vấn Jared Kushner - con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump và phía Qatar tham gia xây dựng, quy định rằng cả Washington và Doha sẽ có quyền giám sát, phê chuẩn việc sử dụng các khoản tiền được giải tỏa. Theo đó, nguồn tài chính này có thể được dùng để mua các mặt hàng nông sản của Mỹ như đậu tương, ngô và lúa mì nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân Iran.
Phó Tổng thống Mỹ nhấn mạnh đây là giải pháp vừa hỗ trợ người dân Iran, vừa mang lại lợi ích cho nông dân và ngành nông nghiệp Mỹ. Ông cho rằng cơ chế này cũng góp phần củng cố các nỗ lực xây dựng sự ổn định và an ninh lâu dài tại Trung Đông.
