Thu hút FDI thế hệ mới là cuộc cạnh tranh về chất lượng nguồn nhân lực
Sáng 30/6, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị.
Hội nghị được kết nối với gần 35.000 điểm cầu ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã, cơ quan, đơn vị, quân khu, quân chủng, quân đoàn trên toàn quốc với gần 2,1 triệu đại biểu tham dự hội nghị tại các điểm cầu.
Phát biểu tham luận tại Hội nghị, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia ngày càng gắn chặt với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư nước ngoài cũng đang thay đổi mạnh mẽ.
Theo ông Vũ Đại Thắng, các tập đoàn công nghệ toàn cầu không còn chỉ tìm kiếm những địa điểm có chi phí thấp, ưu đãi cao hay mặt bằng sản xuất thuận lợi, mà ngày càng ưu tiên những quốc gia sở hữu nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực nghiên cứu phát triển, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và môi trường sống, làm việc đủ sức hấp dẫn đối với chuyên gia, nhà khoa học và kỹ sư.
"Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 10-NQ/TW khi định hướng phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo hướng chất lượng, hiệu quả và bền vững; ưu tiên thu hút các dự án có hàm lượng khoa học, công nghệ cao, thúc đẩy nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế", ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng trình bày tham luận tại hội nghị. Ảnh: Duy Linh
Từ thực tiễn phát triển của Thủ đô, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội khẳng định: "Thu hút FDI thế hệ mới thực chất là cạnh tranh về chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo. Muốn thu hút đầu tư vào khoa học, công nghệ, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trước hết phải tạo dựng được nguồn nhân lực chất lượng cao; muốn có nguồn nhân lực chất lượng cao phải hình thành được hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đủ mạnh".
Theo ông Vũ Đại Thắng, Hà Nội có nhiều lợi thế khi là trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước, quy tụ nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ cùng đội ngũ đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư và lao động trình độ cao. Đây là nền tảng quan trọng để Thủ đô đón đầu làn sóng FDI chất lượng cao.
Tuy nhiên, ông Vũ Đại Thắng thừa nhận, thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn cần sớm khắc phục. Khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp FDI trong các lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu phát triển và chuyển đổi số vẫn còn lớn. Mối liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ; hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu và chuyển giao công nghệ còn chưa tương xứng với tiềm năng.
Trong khi đó, cuộc cạnh tranh thu hút nhân lực chất lượng cao, chuyên gia quốc tế, trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D) và các dự án FDI công nghệ cao đang diễn ra ngày càng quyết liệt. Điều đó đòi hỏi Hà Nội phải chuyển mạnh hơn nữa từ tư duy thu hút đầu tư bằng lợi thế sẵn có sang thu hút đầu tư bằng chất lượng thể chế, chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Hà Nội đề ra năm định hướng trọng tâm
Từ nhận diện những điểm nghẽn, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội nhấn mạnh, Hà Nội xác định năm nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đón dòng vốn FDI công nghệ cao trong giai đoạn mới.
Một là, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong thu hút FDI thế hệ mới. Thành phố tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô để thu hút, trọng dụng và phát triển đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, nhà quản lý, sinh viên xuất sắc và lao động kỹ thuật cao trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm.
Quan điểm của Hà Nội là chính sách nhân lực không chỉ dừng lại ở hỗ trợ thu nhập, mà phải tạo dựng môi trường để người tài có điều kiện nghiên cứu, sáng tạo, cống hiến, hợp tác quốc tế và phát triển nghề nghiệp lâu dài. Đây là nền tảng để Hà Nội nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút các dự án FDI có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và sức lan tỏa rộng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự hội nghị. Ảnh: Duy Linh
Hai là, đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu của doanh nghiệp FDI và các ngành công nghệ chiến lược. Hà Nội sẽ thúc đẩy mạnh hơn mô hình liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; chuyển từ đào tạo theo khả năng cung ứng của cơ sở đào tạo sang đào tạo theo nhu cầu của thị trường, của doanh nghiệp và của các ngành công nghệ tương lai.
Thành phố khuyến khích doanh nghiệp FDI tham gia xây dựng chương trình đào tạo, đặt hàng đào tạo, tổ chức thực tập, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng và tiếp nhận nhân lực sau đào tạo. Đối với các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, an ninh mạng, công nghệ sinh học, công nghệ xanh và chuyển đổi số, Hà Nội sẽ ưu tiên phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu, linh hoạt, gắn với chuẩn năng lực quốc tế và nhu cầu của doanh nghiệp công nghệ cao.
Ba là, phát triển hệ sinh thái nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo để thu hút các trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D), trung tâm công nghệ và dự án FDI chất lượng cao. FDI thế hệ mới không chỉ cần mặt bằng sản xuất, mà cần môi trường tri thức. Các tập đoàn công nghệ lớn không chỉ tìm nơi đặt nhà máy, mà tìm nơi đặt trung tâm nghiên cứu, trung tâm thiết kế, trung tâm dữ liệu, trung tâm đổi mới sáng tạo và mạng lưới nhân lực có khả năng sáng tạo liên tục.
Vì vậy, Hà Nội sẽ tập trung phát triển các phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu dùng chung, không gian đổi mới sáng tạo, khu thử nghiệm công nghệ và các nền tảng kết nối giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu, cùng đầu tư phòng thí nghiệm, cùng đào tạo nhân lực và cùng thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Bốn là, phát triển mạnh nguồn nhân lực số, coi đây là điều kiện nền tảng để thu hút đầu tư vào chuyển đổi số và kinh tế số. Thành phố sẽ đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số, phát triển kỹ năng sử dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin, quản trị số cho đội ngũ lao động; thúc đẩy đào tạo lại, đào tạo nâng cao cho người lao động đang làm việc; đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong giáo dục, đào tạo và quản trị nguồn nhân lực.
Năm là, xây dựng Hà Nội trở thành nơi hội tụ nhân tài, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực. Trong cạnh tranh thu hút FDI chất lượng cao, môi trường sống và làm việc có ý nghĩa ngày càng quan trọng. Cùng với phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Hà Nội sẽ tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị, phát triển các dịch vụ chất lượng cao, xây dựng không gian văn hóa sáng tạo, môi trường sống an toàn, văn minh, hiện đại và hội nhập.
Từ thực tiễn triển khai, Hà Nội nhận thấy để thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 10-NQ/TW, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Trung ương và địa phương, giữa Nhà nước và doanh nghiệp, giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và thị trường lao động.
Thành phố đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường chia sẻ dữ liệu về nhu cầu nhân lực và cho phép thí điểm các mô hình hợp tác công - tư trong đào tạo, nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo.
Ông Vũ Đại Thắng khẳng định, thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW cũng là quá trình đổi mới tư duy thu hút đầu tư, chuyển từ thu hút vốn sang thu hút công nghệ, tri thức, quản trị hiện đại và năng lực đổi mới sáng tạo; từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng thể chế và hệ sinh thái phát triển.
