Công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút hơn 21 tỷ USD vốn FDI năm 2025

Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo là lĩnh vực thu hút mạnh mẽ nhất dòng vốn FDI trong năm 2025. Ảnh minh hoạ: baochinhphu.vn

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động và chuỗi cung ứng đang được tái cấu trúc sâu rộng, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là "công xưởng" quan trọng của khu vực. Theo dữ liệu từ Cục Thống kê - Bộ Tài chính, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo không chỉ là động lực tăng trưởng kinh tế mà còn là lĩnh vực hấp dẫn nhất đối với các nhà đầu tư nước ngoài trong năm 2025.

Động lực chính cho tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu

Năm 2025, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt khoảng 38,42 tỷ USD. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đạt 21,01 tỷ USD, chiếm tỷ trọng áp đảo 54,7%. Con số này vượt xa các lĩnh vực khác như kinh doanh bất động sản (7,11 tỷ USD) hay bán buôn, bán lẻ và sửa chữa ô tô, mô tô (3,01 tỷ USD).

Cụ thể, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã thu hút 1.381 dự án mới với số vốn gần 9,8 tỷ USD. Đáng chú ý, có đến 843 lượt dự án hiện hữu điều chỉnh tăng vốn với giá trị bổ sung khoảng 8,79 tỷ USD và 602 lượt góp vốn, mua cổ phần với giá trị khoảng 2,43 tỷ USD. Việc các nhà đầu tư liên tục rót thêm vốn cho thấy niềm tin bền vững vào môi trường kinh doanh và triển vọng dài hạn của Việt Nam.

Về vốn thực hiện, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cũng chiếm vị thế chi phối khi đạt 22,88 tỷ USD, tương đương 82,8% tổng vốn FDI thực hiện toàn nền kinh tế. Đây là mức vốn thực hiện cao nhất trong vòng 5 năm qua, minh chứng cho khả năng hấp thụ vốn và triển khai dự án hiệu quả của ngành.

Sự thăng hoa của ngành chế biến, chế tạo đã trực tiếp thúc đẩy các chỉ số vĩ mô. Giá trị tăng thêm của ngành trong năm 2025 ước tăng 9,97% – mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2019-2025. Ngành này đóng góp tới 31,49% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế, giữ vững vai trò "đầu tàu" tăng trưởng.

Bên cạnh đó, khu vực FDI trong ngành chế biến, chế tạo là nhân tố quyết định kết quả xuất khẩu. Năm 2025, nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt kim ngạch xuất khẩu 421,47 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 88,7% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa cả nước. Các mặt hàng chủ lực như điện tử, máy tính, điện thoại, linh kiện và cơ khí chính xác tiếp tục duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Dòng vốn từ các quốc gia như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và các đối tác Âu - Mỹ đang dịch chuyển mạnh mẽ vào các phân ngành có hàm lượng công nghệ cao và thân thiện với môi trường, phù hợp với định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam.

Hướng tới phát triển bền vững và chiều sâu

Dù đạt được những con số ấn tượng, bức tranh thu hút FDI vào ngành chế biến, chế tạo vẫn còn những điểm cần cải thiện. Phần lớn các dự án hiện nay vẫn tập trung ở khâu gia công, lắp ráp, sử dụng nhiều lao động nhưng giá trị gia tăng nội địa còn thấp.

Sự liên kết giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa, đặc biệt là trong ngành công nghiệp hỗ trợ, còn lỏng lẻo. Tỷ lệ nội địa hóa ở các ngành chủ lực như điện tử hay thiết bị điện vẫn chưa đạt kỳ vọng, khiến hiệu ứng lan tỏa về công nghệ và năng suất từ khu vực FDI sang khu vực trong nước còn hạn chế.

Ngoài ra, dòng vốn FDI vẫn phân bố không đồng đều, chủ yếu tập trung tại các địa phương có hạ tầng khu công nghiệp phát triển và vị trí địa lý thuận lợi, gây ra sự chênh lệch trong phát triển vùng miền.

Để ngành công nghiệp chế biến, chế tạo thực sự trở thành nền tảng vững chắc cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Việt Nam cần những bước đi chiến lược hơn trong thu hút FDI.

Thứ nhất, cần chuyển trọng tâm từ thu hút quy mô vốn sang ưu tiên chất lượng và hàm lượng công nghệ. Các chính sách ưu đãi cần hướng tới các dự án có giá trị gia tăng cao, có khả năng chuyển giao công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ hai, đẩy mạnh phát triển công nghiệp hỗ trợ để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Việc tạo ra các hệ sinh thái sản xuất, nơi doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa cộng sinh, sẽ là chìa khóa để nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Thứ ba, tiếp tục cải thiện hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao tại nhiều địa phương để đón đầu làn sóng đầu tư mới, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và kinh tế xanh.

Với những kết quả rực rỡ trong năm 2025, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vị thế là trụ cột không thể thay thế, đóng vai trò then chốt trong việc đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất quan trọng trên bản đồ kinh tế thế giới.