Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong quý I/2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) ghi nhận mức tăng tương đối cao so với cùng kỳ những năm gần đây, phản ánh áp lực từ giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu đầu vào gia tăng trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.
Giá xăng dầu và chi phí đầu vào đẩy CPI tăng cao
CPI tháng 3/2026 tăng 1,23% so với tháng trước, tăng 2,44% so với tháng 12/2025 và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng cao nhất của tháng Ba trong 5 năm qua. Tính chung quý I/2026, CPI tăng 3,51%, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,63%.
Trong mức tăng 1,23% của CPI tháng 3/2026, có 9 nhóm hàng hóa và dịch vụ tăng giá, trong khi 2 nhóm giảm giá. Đáng chú ý, nhóm giao thông tăng mạnh 12,85%, đóng góp 1,28 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung, chủ yếu do giá xăng tăng 29,72% và dầu diezen tăng tới 57,03% theo diễn biến giá thế giới trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông. Giá vận tải hành khách cũng tăng đáng kể, trong đó vận tải hàng không tăng 23,19%, đường sắt tăng 13,92%.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), quý I/2026, chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,51%
Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,77%, góp phần làm CPI chung tăng 0,17 điểm phần trăm, với giá dầu hỏa tăng 62,35%, giá gas tăng 5,56% và giá vật liệu xây dựng tăng 1,58%. Nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,38%, trong khi nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,37%.
Ở chiều ngược lại, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,59%, góp phần kéo chỉ số giá tiêu dùng giảm 0,21 điểm phần trăm, chủ yếu do giá thực phẩm giảm 1,41%. Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch cũng giảm nhẹ 0,05%.
Bình quân quý I/2026, một số nhóm hàng có mức tăng cao như nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 5,69%, hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,55%, giáo dục tăng 3,21%. Nguyên nhân chủ yếu do chi phí đầu vào tăng, nhu cầu tiêu dùng dịp lễ, Tết và việc điều chỉnh giá một số dịch vụ theo chính sách.
Giá vàng tăng mạnh, USD biến động cùng chiều thế giới
Bên cạnh CPI, thị trường vàng và ngoại tệ trong quý I/2026 cũng có nhiều biến động. Trên thị trường quốc tế, giá vàng bình quân đến ngày 28/3/2026 đạt 4.909,01 USD/ounce, giảm 2,27% so với tháng trước do hoạt động chốt lời và đồng USD tăng giá. Tuy nhiên, trong nước, chỉ số giá vàng tháng 3/2026 vẫn tăng 1,54% so với tháng trước và tăng tới 82,77% so với cùng kỳ năm trước; bình quân quý I/2026 tăng 82,70%.
Giá Đô la Mỹ trong nước biến động cùng chiều với thị trường quốc tế. Chỉ số giá USD tháng 3/2026 tăng 0,72% so với tháng trước và tăng 2,25% so với cùng kỳ năm trước; bình quân quý I/2026 tăng 2,58%. Trên thị trường tự do, giá USD bình quân quanh mức 26.315 VND/USD.
Trong bối cảnh đó, các chỉ số giá sản xuất và nguyên nhiên vật liệu cũng tăng theo. Chỉ số giá sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản quý I/2026 tăng 4,50% so với cùng kỳ năm trước; chỉ số giá sản xuất công nghiệp tăng 2,95%; chỉ số giá sản xuất dịch vụ tăng 4,07%. Chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu dùng cho sản xuất tăng 4,76%, phản ánh áp lực chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng.
Ở chiều ngược lại, chỉ số giá xuất khẩu hàng hóa quý I/2026 giảm 0,18% và chỉ số giá nhập khẩu giảm 1,42% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ giá thương mại hàng hóa (TOT) tăng 1,26%, cho thấy giá hàng xuất khẩu giảm ít hơn so với giá hàng nhập khẩu, góp phần tạo lợi thế tương đối cho hoạt động thương mại của Việt Nam.
Áp lực lạm phát trong quý I/2026 chủ yếu đến từ giá năng lượng và chi phí đầu vào, trong khi một số nhóm hàng thiết yếu giảm giá đã góp phần giúp CPI vẫn nằm trong vùng kiểm soát.
