Điện mặt trời mái nhà giúp chủ động nguồn điện tại chỗ
Khi nhu cầu điện tại khu vực miền Bắc tiếp tục tăng mạnh cùng tốc độ phát triển kinh tế, đặc biệt từ các khu công nghiệp, trung tâm dữ liệu, ngành điện tử, bán dẫn và nhiều dự án quy mô lớn, việc chủ động bổ sung các nguồn điện tại chỗ đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Theo Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng cùng với sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả sẽ là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao khả năng tự chủ về năng lượng và bảo đảm cung ứng điện cho khu vực trong những năm tới.
Điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng được xem là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực cung ứng điện cho miền Bắc. Ảnh: Hùng Mạnh
Chia sẻ tại hội nghị trực tuyến tới các đơn vị cấp 4 để rà soát tình hình thực hiện công tác phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và triển khai các chương trình tiết kiệm điện trên địa bàn quản lý, ngày 12/6, EVNNPC nhận định miền Bắc sẽ tiếp tục là khu vực có tốc độ tăng trưởng phụ tải điện cao trong giai đoạn tới. Sự xuất hiện ngày càng nhiều dự án trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, trung tâm dữ liệu, công nghệ cao cùng các khu công nghiệp quy mô lớn không chỉ tạo động lực cho phát triển kinh tế mà còn đặt ra áp lực rất lớn đối với nhiệm vụ bảo đảm cung ứng điện ổn định, liên tục.
Ông Nguyễn Đức Thiện, Tổng giám đốc EVNNPC, cho biết nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc đang gia tăng nhanh chóng cùng sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế. Điều này đòi hỏi ngành điện phải chủ động hơn trong việc phát triển các nguồn điện phân tán tại chỗ, nâng cao hiệu quả sử dụng điện và khai thác tối đa các nguồn năng lượng sạch.
Theo EVNNPC, điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Không chỉ giúp khách hàng giảm chi phí sử dụng điện, mô hình này còn góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới, giảm tổn thất trên hệ thống truyền tải và thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng xanh theo định hướng của Chính phủ.
Đặc biệt, khi được tích hợp cùng các hệ thống lưu trữ năng lượng, nguồn điện mặt trời có thể phát huy hiệu quả cao hơn trong việc điều tiết phụ tải, nâng cao khả năng cung cấp điện vào các khung giờ cao điểm, đồng thời hỗ trợ vận hành hệ thống điện an toàn và ổn định hơn.
Theo lãnh đạo EVNNPC, việc phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà không chỉ mang ý nghĩa bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống mà còn là giải pháp huy động hiệu quả nguồn lực đầu tư từ xã hội. Khi được triển khai đồng bộ cùng các giải pháp lưu trữ năng lượng, nguồn điện này sẽ trở thành một trong những nguồn lực quan trọng hỗ trợ công tác bảo đảm cung ứng điện cho khu vực miền Bắc trong những năm tới.
Năm 2026, EVNNPC đặt mục tiêu phát triển 680 MW điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống điện trước áp lực phụ tải ngày càng lớn.
Để thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, Tổng giám đốc EVNNPC đề nghị các đơn vị thành viên tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền, xây dựng các bộ tài liệu hướng dẫn ngắn gọn, dễ hiểu và phát triển các sản phẩm truyền thông phù hợp với từng nhóm khách hàng. Theo ông Nguyễn Đức Thiện, từ hộ gia đình, cơ quan hành chính đến doanh nghiệp và các khách hàng sử dụng điện lớn đều cần được tiếp cận thông tin đầy đủ về hiệu quả kinh tế và lợi ích lâu dài của điện mặt trời mái nhà cũng như các giải pháp lưu trữ năng lượng.
Hơn 8.000 khách hàng tham gia, tiềm năng còn rất lớn
Thực hiện Nghị định số 58/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới cùng các Chỉ thị số 09 và Chỉ thị 10 của Thủ tướng Chính phủ, EVNNPC đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trên toàn địa bàn quản lý. Đến nay, toàn bộ 17 tỉnh, thành phố thuộc phạm vi quản lý của EVNNPC đã ban hành kế hoạch hoặc văn bản chỉ đạo liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà và tiết kiệm điện. Các công ty điện lực địa phương cũng chủ động phối hợp với chính quyền, sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp và khách hàng để tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ triển khai.
Kết quả thực hiện trong những tháng đầu năm cho thấy sự chuyển biến tích cực. Riêng trong tháng 5/2026, EVNNPC phát triển mới 2.376 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 94,04 MW, đạt 277% kế hoạch về số lượng khách hàng và 166% kế hoạch về công suất.
Hơn 8.000 khách hàng đã lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trên địa bàn EVNNPC quản lý. Ảnh: Thanh Tâm
Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, EVNNPC đã phát triển được 6.416 khách hàng với tổng công suất 298,5 MW, tương đương 152% kế hoạch về số lượng khách hàng và 105% kế hoạch về công suất được giao. Tính từ thời điểm triển khai Nghị định 58 đến hết tháng 5/2026, EVNNPC đã ghi nhận 8.015 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất đạt 622,1 MW. Trong số này có 91 khách hàng tham gia bán điện dư lên hệ thống với tổng công suất 11,9 MW. Những con số trên cho thấy xu hướng quan tâm và đầu tư vào điện mặt trời mái nhà đang ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, theo đánh giá của EVNNPC, tiềm năng phát triển của lĩnh vực này vẫn còn rất lớn.
Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, giai đoạn 2025-2030, khu vực 17 tỉnh, thành phố do EVNNPC quản lý có tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà lên tới hơn 19.000 MW. Đây được xem là nguồn tài nguyên năng lượng sạch dồi dào, có khả năng đóng góp đáng kể vào mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng nhu cầu phụ tải ngày càng tăng của miền Bắc.
Song song với phát triển điện mặt trời mái nhà, EVNNPC cũng tiếp tục đẩy mạnh các chương trình sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả. Các đơn vị trực thuộc tăng cường tuyên truyền, vận động khách hàng thay đổi thói quen sử dụng điện, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về tiết kiệm điện tại cơ quan hành chính, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất.
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn. Các đơn vị cho biết chi phí đầu tư ban đầu đối với hệ thống điện mặt trời mái nhà và lưu trữ năng lượng vẫn ở mức khá cao. Khả năng tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi còn hạn chế, trong khi cơ chế mua điện dư chưa thực sự tạo sức hấp dẫn lớn đối với nhà đầu tư. Ngoài ra, một số thủ tục liên quan đến xây dựng, phòng cháy chữa cháy, môi trường và đất đai vẫn cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai dự án.
Nhu cầu điện của miền Bắc được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới, EVNNPC cho rằng việc khai thác hiệu quả tiềm năng điện mặt trời mái nhà, gắn với hệ thống lưu trữ năng lượng và các chương trình sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả sẽ đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của đất nước.
