Gia Lai quyết tâm về đích sớm

Xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, tỉnh Gia Lai đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả triển khai chiến dịch, quyết tâm hoàn thành các mục tiêu trước thời hạn.

Chạy đua với thời gian để lấy mẫu ADN

Chỉ tiêu khai quật, lấy mẫu ADN đối với 11.976 phần mộ liệt sĩ là khối lượng công việc rất lớn. Tuy nhiên, Ban chỉ đạo TKQT và xác định danh tính HCLS (gọi tắt là Ban chỉ đạo) tỉnh Gia Lai quyết tâm hoàn thành việc lấy mẫu trước ngày 1-12-2026, qua đó phấn đấu hoàn thành sớm các mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm.

Gia Lai tổ chức lễ truy điệu và an táng 18 hài cốt liệt sĩ do Đội K52 tìm kiếm, quy tập tại Campuchia trong mùa khô 2025-2026.

Đến nay, tỉnh Gia Lai đã hoàn thành khảo sát, rà soát, kiểm đếm thực trạng tại 119 nghĩa trang liệt sĩ (NTLS) trên địa bàn; kiểm đếm, đối chiếu và cập nhật dữ liệu đối với 41.999 phần mộ liệt sĩ; trong đó 18.116 mộ đầy đủ thông tin, 11.832 mộ có một phần thông tin và 11.976 mộ chưa có thông tin. Theo Đại tá Phạm Văn Đạt, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh Gia Lai: Đến ngày 25-7, các lực lượng chức năng của tỉnh đã khai quật tại 25 NTLS, trong đó 16 nghĩa trang đã hoàn thành việc lấy mẫu.

Tổng số phần mộ được khai quật là 3.379 và đã bàn giao 1.566 mẫu cho Viện Pháp y Quân đội (Bộ Quốc phòng). Hiện Gia Lai là địa phương có tỷ lệ lấy mẫu sinh phẩm HCLS cao nhất trong 5 tỉnh, thành phố thuộc Quân khu 5. Kết quả này phản ánh quyết tâm chính trị cao, sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương và tinh thần trách nhiệm của các lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. "Từ nay đến ngày 1-12, thời gian không còn nhiều, trong khi tỉnh phải hoàn thành việc khai quật hơn 8.500 phần mộ để lấy mẫu. Ban chỉ đạo, Bộ CHQS tỉnh-Cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo, cùng các đội lấy mẫu phải chạy đua với thời gian, không chỉ để bảo đảm tiến độ mà còn phải bảo đảm độ chính xác cao nhất, góp phần tìm lại tên tuổi cho các liệt sĩ", Đại tá Phạm Văn Đạt nhấn mạnh.

Trò chuyện với chúng tôi, Trung tá QNCN Nguyễn Thế Vĩ, nhân viên Ban Tổ chức (Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Gia Lai), Đội trưởng Đội lấy mẫu, bàn giao và số hóa mẫu HCLS số 1, cho biết Đội được chia thành 8 kíp công tác, đã thực hiện lấy mẫu tại 17 NTLS khu vực phía Đông tỉnh Gia Lai. Mặc dù thời tiết nắng nóng, điều kiện làm việc khắc nghiệt, nhưng cán bộ, nhân viên trong Đội vẫn nỗ lực khắc phục khó khăn, làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, mong muốn góp phần sớm xác định danh tính các liệt sĩ. "Khi khai quật các phần mộ liệt sĩ, nhiều hài cốt sau thời gian dài không còn nguyên vẹn. Chúng tôi phải hết sức cẩn trọng, tỉ mỉ tìm từng di vật, từng chiếc răng, từng mẫu xương còn đủ điều kiện để lấy mẫu, tạo cơ sở cho việc giám định ADN đạt độ chính xác cao nhất, qua đó tăng cơ hội xác định danh tính các liệt sĩ", Trung tá QNCN Nguyễn Thế Vĩ chia sẻ.

Huy động sức mạnh tổng hợp, ứng dụng công nghệ nâng cao hiệu quả tìm kiếm

Gia Lai là một trong những địa phương từng là chiến trường ác liệt, đồng thời cũng là nơi còn lưu giữ nhiều thông tin về địa điểm chôn cất liệt sĩ, trong đó có nhiều nguồn tin liên quan đến các mộ tập thể. Tuy nhiên, sau nhiều năm, địa hình, địa vật ở nhiều khu vực đã thay đổi; nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm ngày càng ít; phần lớn nhân chứng tuổi cao, sức khỏe giảm sút nên thông tin cung cấp không còn đầy đủ; hồ sơ, tài liệu lưu trữ thiếu đồng bộ. Đây là những khó khăn lớn đối với công tác khảo sát, TKQT HCLS.

Lực lượng lấy mẫu sinh phẩm tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Gia Lai.

Nhiều năm qua, tỉnh Gia Lai tập trung tìm kiếm khu vực chôn cất tập thể 147 cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 96 hy sinh trong trận Đak Pơ năm 1954 nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả do nhiều nhân chứng đã qua đời và thiếu căn cứ xác định chính xác vị trí. Tại khu vực đồi Xuân Sơn (xã Kim Sơn), các lực lượng chức năng tiếp tục rà soát hồ sơ, kết hợp khai thác ảnh vệ tinh để tìm kiếm hố chôn tập thể thứ hai sau khi phát hiện hố thứ nhất vào năm 2022.

Thông tin về các mộ liệt sĩ tập thể tại xã Chư Sê, xã Kbang cũng đang được tiếp tục xác minh. Theo Đại tá Võ Tấn Tài, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó trưởng ban Thường trực Ban chỉ đạo tỉnh Gia Lai, trước những khó khăn trên, Ban chỉ đạo yêu cầu các lực lượng chức năng khẩn trương tiếp cận, khai thác tối đa nguồn thông tin từ nhân chứng; tổ chức khảo sát chuyên sâu tại khu vực diễn ra trận Đak Pơ, khu vực quanh Tượng đài Chiến thắng Đak Pơ và các địa bàn lân cận. Đồng thời, tiếp tục rà soát hồ sơ các trận đánh trọng điểm, xây dựng mạng lưới nhân chứng tại cơ sở; triển khai Chương trình "Số hóa ký ức", huy động lực lượng tình nguyện viên đến các gia đình để số hóa kỷ vật, nhật ký chiến trường, bản đồ vẽ tay, lời kể của nhân chứng lịch sử và Bà mẹ Việt Nam anh hùng, góp phần bổ sung nguồn dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm.

Cùng với đó, Ban chỉ đạo tỉnh triển khai nhiều giải pháp tuyên truyền, vận động trên toàn địa bàn; tổ chức cung cấp thông tin về liệt sĩ định kỳ tại khu dân cư; vận động thân nhân liệt sĩ cung cấp mẫu sinh phẩm ADN. Bộ CHQS tỉnh được giao chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Báo và Phát thanh, Truyền hình Gia Lai, Công an tỉnh... thành lập tổ truyền thông chuyên trách để tiếp nhận, xử lý, điều phối thông tin từ nhiều nguồn, đồng thời tận dụng công nghệ số nhằm khai thác hiệu quả các dữ liệu có giá trị.

Tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm như: Thiết lập đường dây nóng; xây dựng ứng dụng Zalo tích hợp định vị GPS để tiếp nhận tin báo 24/7; ứng dụng hệ thống lưu trữ dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và chatbot tự động (do Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội phát triển) nhằm sàng lọc, phân tích, đối chiếu thông tin với cơ sở dữ liệu quốc gia, từ đó chuyển giao dữ liệu phục vụ các đội quy tập trên thực địa. "Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự chung sức của nhân dân cùng những nỗ lực của các lực lượng làm nhiệm vụ, Gia Lai đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm bằng trách nhiệm, lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ. Chiến dịch được triển khai trên toàn bộ 135 xã, phường với tinh thần hành động quyết liệt, liên tục, làm việc không kể ngày nghỉ, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu trong thời gian sớm nhất", Đại tá Võ Tấn Tài khẳng định.