Chiều 10.11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc. Ảnh: quochoi.vn
Quốc hội thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc gồm Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; Quảng Ngãi - Kon Tum và Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La trong chiều 10.11.
Trao đổi với phóng viên bên lề Quốc hội, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn) cho rằng, các dự án cao tốc có ý nghĩa quan trọng đối với việc hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân, nhất là tại các địa phương miền núi, biên giới.
Sơn La và Lai Châu là hai địa phương có nhiều tiềm năng về nông nghiệp, du lịch, kinh tế cửa khẩu nhưng điều kiện phát triển còn khó khăn, hạ tầng giao thông chưa đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, cao tốc không đơn thuần là công trình giao thông mà còn là điều kiện để mở rộng không gian phát triển, giảm chi phí vận tải, thu hút doanh nghiệp đầu tư, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Cần kết nối cao tốc với cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị
Đề cập đến hiệu quả kết nối liên vùng, đại biểu nhấn mạnh tiềm năng của tuyến cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên trong việc hình thành trục giao thông kết nối vùng Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội và mạng lưới giao thông quốc gia.
Theo đại biểu Nguyễn Đặng Ân, Sơn La có tiềm năng lớn về sản xuất nông nghiệp hàng hóa, nhất là trái cây và nông sản phục vụ xuất khẩu. Do đó, bên cạnh kết nối với các cửa khẩu phía Tây, cần phát huy khả năng kết nối tuyến cao tốc này thông qua mạng lưới cao tốc quốc gia với cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn.
Đây là một trong những cửa ngõ giao thương quan trọng với thị trường Trung Quốc. Khi giao thông thuận lợi, nông sản Sơn La sẽ có thêm điều kiện tiếp cận thị trường xuất khẩu, giảm thời gian và chi phí vận chuyển, nâng cao sức cạnh tranh.
Đại biểu đề nghị quan tâm đầu tư đồng bộ các tuyến đường kết nối, trung tâm logistics và hệ thống dịch vụ vận tải. Theo ông, cao tốc cần thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế của cả vùng, thay vì chỉ phục vụ nhu cầu đi lại.
Không áp dụng bình quân tỉ lệ vốn đối ứng
Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Đặng Ân quan tâm là khả năng cân đối ngân sách địa phương khi tham gia đầu tư các dự án cao tốc.
Theo phương án trình Quốc hội, tỉnh Lai Châu dự kiến phải bố trí khoảng 2.004 tỉ đồng cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Khoản kinh phí này chiếm khoảng 38,7% tổng kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn từ ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030.
Trong khi đó, nguồn thu ngân sách trên địa bàn còn hạn chế. Theo số liệu được đại biểu nêu trong phần phát biểu tại nghị trường, thu nội địa của tỉnh những năm gần đây chỉ đạt trên 2.000 tỉ đồng. Địa phương vẫn phải dành nguồn lực cho nhiều nhiệm vụ thiết yếu như giáo dục, y tế, hạ tầng cơ sở và bảo đảm an sinh xã hội.
Từ thực tế này, đại biểu cho rằng không nên áp dụng một tỉ lệ tham gia vốn ngân sách địa phương mang tính bình quân đối với những tỉnh có điều kiện kinh tế và khả năng cân đối ngân sách rất khác nhau.
Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, xác định mức vốn địa phương tham gia phù hợp với khả năng cân đối thực tế, đồng thời nghiên cứu tăng mức hỗ trợ từ ngân sách Trung ương đối với những địa phương đặc biệt khó khăn như Lai Châu.
"Địa phương càng khó khăn càng cần được Trung ương hỗ trợ nhiều hơn", đại biểu Nguyễn Đặng Ân nhấn mạnh.
