Khiếu nại, tố cáo số, thanh tra số: Nền tảng số nghiệp vụ của ngành Kiểm sát nhân dân

Ngành Kiểm sát đẩy mạnh số hóa quy trình tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, tố cáo và quản lý công tác thanh tra. Ảnh: Viện Kiểm sát tỉnh Cao Bằng

Năm 2026, ngành KSND xác định chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mang tính kỹ thuật mà đã trở thành thước đo năng lực lãnh đạo, điều hành và tiêu chí đánh giá thi đua hằng năm của Viện trưởng VKSND các cấp, trong đó các chỉ tiêu về số hóa quy trình, xử lý dữ liệu và vận hành hệ thống được đặt ra cụ thể, rõ ràng và gắn chặt với trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời hướng tới mục tiêu xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, minh bạch, kỷ luật và hiện đại.

Trên tinh thần đó, Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy lãnh đạo, tăng cường kỷ luật số và hoàn thiện thể chế, coi kết quả xử lý văn bản điện tử, số hóa hồ sơ, làm sạch dữ liệu nhân sự và dữ liệu án là căn cứ trực tiếp để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng đơn vị và cá nhân lãnh đạo, từ đó tạo áp lực tích cực thúc đẩy chuyển đổi số đi vào thực chất.

Song song với việc gắn trách nhiệm người đứng đầu, ngành KSND yêu cầu thủ trưởng các đơn vị từ Trung ương đến địa phương phải gương mẫu đi đầu trong việc sử dụng các nền tảng số, trực tiếp phê duyệt văn bản, chỉ đạo điều hành và khai thác báo cáo trên hệ thống, đồng thời hạn chế tối đa việc sử dụng văn bản giấy, qua đó hình thành thói quen làm việc số và bảo đảm sự thống nhất trong toàn ngành.

Các chỉ tiêu về tỷ lệ văn bản điện tử, mức độ số hóa hồ sơ, chất lượng dữ liệu nhân sự và dữ liệu án cũng được đưa vào Nghị quyết của cấp ủy và kế hoạch công tác năm, đồng thời thực hiện kiểm điểm trách nhiệm đối với các đơn vị chậm cập nhật hoặc cập nhật dữ liệu không chính xác, qua đó siết chặt kỷ luật số và nâng cao tính tuân thủ trong quá trình triển khai.

Trong tổng thể các chỉ tiêu chuyển đổi số năm 2026, lĩnh vực khiếu nại, tố cáo số được xác định là một trong những trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả tiếp nhận, theo dõi và giải quyết đơn trong hoạt động tư pháp, bảo đảm công khai, minh bạch và kịp thời.

Ngành KSND triển khai thí điểm khai thác, sử dụng Hệ thống phần mềm quản lý đơn để số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý, theo dõi tiến độ và kết quả giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, đồng thời đặt mục tiêu tối thiểu 80% số đơn thuộc thẩm quyền giải quyết của Viện KSND tại các đơn vị được lựa chọn thí điểm được quản lý và theo dõi trên môi trường số, phấn đấu hoàn thành trong tháng 5/2026.

Việc triển khai khiếu nại, tố cáo số không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, giảm thiểu tình trạng chậm trễ, thất lạc hồ sơ mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thống kê, tổng hợp, báo cáo và phục vụ chỉ đạo, điều hành, qua đó nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo trong ngành.

Cùng với khiếu nại, tố cáo số, thanh tra số được xác định là công cụ quan trọng nhằm tăng cường kỷ cương, kỷ luật và phòng ngừa rủi ro trong nội bộ ngành KSND.

Theo kế hoạch, ngành KSND tiến hành rà soát, đánh giá phần mềm Quản lý công tác thanh tra nhằm bảo đảm quản lý toàn bộ quy trình thanh tra, kiểm tra, giám sát từ khâu lập kế hoạch, phê duyệt, triển khai, ban hành kết luận đến theo dõi việc thực hiện kết luận thanh tra, qua đó hình thành kho dữ liệu thanh tra tập trung phục vụ công tác cảnh báo rủi ro trong toàn ngành.

Việc xây dựng và vận hành thanh tra số không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát mà còn tạo nền tảng dữ liệu quan trọng để phân tích, phát hiện sớm các nguy cơ vi phạm, từ đó chủ động phòng ngừa, chấn chỉnh kịp thời.

Để các chỉ tiêu về khiếu nại, tố cáo số và thanh tra số được triển khai đồng bộ và hiệu quả, Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 đồng thời đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế và khung pháp lý cho dữ liệu số, trong đó thực hiện rà soát 100% văn bản, quy chế hiện hành để sửa đổi, bãi bỏ các quy định cản trở ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là các yêu cầu nộp bản giấy song song bản điện tử không cần thiết.

Bên cạnh đó, ngành KSND xây dựng Quy chế quản lý, khai thác và chia sẻ dữ liệu, ban hành quy định về giá trị pháp lý của dữ liệu điện tử và hồ sơ số hóa trong hoạt động tố tụng, đồng thời ban hành quy chế vận hành bắt buộc đối với các nền tảng số mới, qua đó tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc triển khai các hệ thống khiếu nại, tố cáo số và thanh tra số.

Ngành KSND cũng xây dựng quy trình chuẩn hóa, loại bỏ dữ liệu trùng lặp, cập nhật tự động và kiểm tra định kỳ chất lượng dữ liệu tại các đơn vị, đồng thời từng bước hình thành hệ sinh thái số thống nhất thông qua việc nâng cấp, đồng bộ các ứng dụng dùng chung như hệ thống quản lý văn bản và điều hành, phần mềm nhân sự, quản lý tài chính – đầu tư và các phần mềm nghiệp vụ khác.

Trên nền tảng đó, các hệ thống khiếu nại, tố cáo số và thanh tra số được kết nối, khai thác hiệu quả, phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý, giám sát và chỉ đạo điều hành của lãnh đạo các cấp.