Lực lượng chức năng cất bốc hài cốt liệt sĩ tại đồi Đá Vôi. Ảnh: Đinh Đại
Ngày 22.9, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai cho biết, từ khi triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, các lực lượng đã tìm kiếm, cất bốc được 60 hài cốt liệt sĩ, gồm 53 mộ đơn và 1 mộ tập thể.
Con số ấy được tạo nên sau hơn 4 tháng trời lặng lẽ trên các sườn núi, trong những khu rừng và vùng đất từng là chiến trường.
Lào Cai là một trong những địa bàn trọng điểm của công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Sau hàng chục năm, địa hình đã nhiều lần thay đổi, cây cối phủ kín những dấu tích cũ, trong khi thông tin về vị trí các phần mộ phần lớn chỉ còn lại trong ký ức của những người từng chiến đấu tại đây.
Trong quá trình thực hiện chiến dịch, hàng trăm cuộc gặp gỡ với các cựu chiến binh từng chiến đấu trên địa bàn đã được tổ chức.
Những người lính già trở thành “nhân chứng” đặc biệt, góp từng mảnh ký ức để lực lượng tìm kiếm dựng lại bản đồ chiến trường.
Có những ký ức đã phai theo năm tháng. Có chi tiết người nhớ, người quên. Nhưng từng thông tin, dù nhỏ, đều được ghi chép, đối chiếu với bản đồ quân sự và các nguồn tư liệu khác trước khi lực lượng tìm kiếm xác định khu vực khảo sát.
Giữa những triền đồi, công việc tìm kiếm diễn ra chậm nhưng kỹ lưỡng. Từng lớp đất được bóc lên, từng dấu hiệu bất thường được kiểm tra.
Một mảnh xương, một di vật hay dấu tích của hố chôn có thể trở thành đầu mối mở ra hành trình đưa một người lính trở về.
Nhiệm vụ quan trọng được triển khai song song là thu thập thông tin, lấy mẫu sinh học để phục vụ giám định ADN, từng bước xác định danh tính đối với những hài cốt chưa có đầy đủ thông tin.
Công việc này được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, bảo đảm yêu cầu chuyên môn và sự tôn nghiêm đối với người đã hy sinh.
Với thân nhân liệt sĩ, một cái tên được xác định có ý nghĩa đặc biệt. Sau nhiều thập kỷ chờ đợi, gia đình có thể biết người thân của mình đã nằm lại ở đâu và có cơ hội đưa phần mộ về gần quê hương.
Theo kế hoạch, sáng 30.9, tỉnh Lào Cai sẽ tổ chức Lễ truy điệu các hài cốt liệt sĩ tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, phường Cam Đường.
Sau lễ truy điệu, các hài cốt liệt sĩ sẽ được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Cam Đường và Nghĩa trang liệt sĩ xã Bảo Thắng, tùy theo địa điểm quy tập.
Lễ truy điệu sẽ là điểm kết thúc của một hành trình tìm kiếm nhưng đồng thời cũng là dấu mốc để những người lính năm xưa chính thức trở về với đất mẹ.
Ông Giàng Quốc Hưng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai - nhấn mạnh, đây không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
“Việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là cách thế hệ hôm nay thực hiện trách nhiệm với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Mỗi phần mộ được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định không chỉ giúp một người lính trở về mà còn giúp một gia đình khép lại những năm tháng chờ đợi”, ông Giàng Quốc Hưng bày tỏ.
