Vụ cháy căn nhà kết hợp kinh doanh tạp hóa, rau củ quả ở TPHCM hồi tháng 9.2026. Ảnh: Anh Tú
Vì sao nhà ở kết hợp kinh doanh tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ?
Theo Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an TPHCM, từ 15.12.2025 đến 9.11.2026, trên địa bàn thành phố xảy ra 403 vụ cháy, làm 28 người chết và 43 người bị thương.
Trong đó, riêng loại hình nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh và cơ sở lưu trú xảy ra 206 vụ cháy, làm 21 người chết và 32 người bị thương. Nhóm cơ sở này chiếm hơn 51% tổng số vụ cháy và phần lớn thiệt hại về người trên địa bàn thành phố.
Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội TPHCM chiều 12.11, Trung tá Lê Tấn Châu - Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TPHCM - cho biết, qua kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng ghi nhận nhiều tồn tại phổ biến tại các cơ sở thuộc loại hình này.
Đáng chú ý, việc bố trí khu vực sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh và chứa hàng hóa tại một số cơ sở chưa bảo đảm yêu cầu ngăn cháy theo quy định. Dù khu vực sản xuất, kinh doanh và chứa hàng hóa phải được ngăn cách với khu vực sinh hoạt, nhiều trường hợp vẫn chưa thực hiện đúng.
Bên cạnh đó, hệ thống điện tại một số cơ sở còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Lối thoát nạn bị hạn chế, che chắn hoặc thiếu lối thoát nạn khẩn cấp, ảnh hưởng đến khả năng thoát hiểm khi xảy ra sự cố.
Hệ thống báo cháy, phương tiện chữa cháy tại một số nơi chưa được trang bị đầy đủ. Có cơ sở đã trang bị nhưng chưa thực hiện bảo dưỡng, duy tu thường xuyên.
Đối với các cơ sở sản xuất, nhà xưởng, công tác quản lý nguồn nhiệt, nguồn lửa vẫn còn bất cập. Kỹ năng xử lý sự cố ban đầu của người dân, người lao động và chủ cơ sở còn hạn chế.
Những tồn tại này cho thấy nguy cơ cháy nổ không chỉ xuất phát từ điều kiện cơ sở vật chất mà còn liên quan đến việc duy trì các biện pháp an toàn và khả năng ứng phó ngay tại cơ sở.
Ai chịu trách nhiệm kiểm tra, bảo đảm an toàn và lối thoát nạn?
Theo Trung tá Lê Tấn Châu, các điều kiện an toàn PCCC đối với loại hình nhà ở kết hợp kinh doanh đã được quy định trong pháp luật. Chủ cơ sở có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các điều kiện an toàn, khắc phục những tồn tại được cơ quan chức năng chỉ ra và thường xuyên tự kiểm tra.
Tuy nhiên, qua thực tế, việc tự kiểm tra tại nhiều cơ sở chưa được thực hiện thường xuyên. Vì vậy, lực lượng PCCC sẽ tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nhằm hình thành thói quen chủ động kiểm tra, phát hiện và xử lý nguy cơ mất an toàn.
Về trách nhiệm quản lý nhà nước, đại diện Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH cho biết, hiện có những cơ sở thuộc diện quản lý của UBND cấp xã, trong khi một số cơ sở thuộc trách nhiệm quản lý của cơ quan công an.
Thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, phân loại cơ sở, xác định rõ trách nhiệm quản lý và thiết lập cơ chế trao đổi thông tin nhằm tránh bỏ sót.
Đối với những bất cập về lối thoát nạn, hệ thống điện và trật tự xây dựng, lực lượng PCCC sẽ phối hợp với ngành xây dựng, điện lực cùng các đơn vị liên quan để kiểm tra, hướng dẫn khắc phục.
Trong kỳ báo cáo, lực lượng chức năng đã kiểm tra 96.084 lượt cơ sở, phát hiện 2.357 hành vi vi phạm; xử phạt 2.280 cơ sở với tổng số tiền hơn 27 tỉ đồng và đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với 77 cơ sở.
Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tiến độ khắc phục tại những cơ sở đã vi phạm, đồng thời kiên quyết xử lý trường hợp không chấp hành các yêu cầu về an toàn PCCC.
