Khi tích đủ 7 nhãn dán (sticker) tương ứng với 7 ngày đổ rác đúng quy định, người dân sẽ được nhận quà. Ảnh: Trân Châu
Tại tổ dân phố Lê Thánh Tông, phường Cửa Nam (Hà Nội), việc bỏ rác đúng giờ, đúng quy định đang trở thành một thói quen được khuyến khích bằng hình thức tích điểm đổi quà.
Theo đó, mỗi lần người dân mang rác đến điểm tập kết đúng khung giờ, sử dụng túi tiêu chuẩn và thực hiện theo hướng dẫn, công nhân vệ sinh môi trường sẽ kiểm tra, trao một nhãn dán (sticker) để tích điểm vào thẻ.
Khi tích đủ 7 sticker, tương ứng với 7 lần bỏ rác đúng quy định, người dân được mang thẻ đến điểm đổi quà vào sáng thứ Bảy hằng tuần. Những phần quà là các vật dụng gần gũi với sinh hoạt gia đình như kem đánh răng, nước rửa bát, cốc uống nước, khăn mặt, hộp đựng gia vị...
Cách làm này tạo thêm động lực để người dân duy trì nếp sinh hoạt văn minh. Thay vì chỉ tiếp nhận những lời nhắc nhở, mỗi hộ gia đình có thể nhìn thấy kết quả cụ thể từ việc thực hiện đúng quy định hằng ngày.
Chị Chu Hiền Trang (36 tuổi, phường Cửa Nam) cho biết, sáng thứ Bảy hằng tuần, chị thường đưa con gái đến điểm đổi quà. Những món đồ tuy không có giá trị lớn nhưng đều hữu ích trong gia đình, khiến hoạt động này trở thành niềm vui nhỏ sau một tuần duy trì việc phân loại và bỏ rác đúng quy định.
Theo chị Trang, điều đáng mừng hơn cả là trẻ nhỏ cũng dần hình thành ý thức bảo vệ môi trường. Con gái chị mới 5 tuổi đã biết tráng sạch vỏ hộp sữa sau khi uống và bỏ vào túi riêng dành cho rác tái chế.
Không chỉ tích điểm bằng sticker, người dân còn có thể mang giấy, bìa carton, chai nhựa, vỏ lon đến điểm tiếp nhận để cân và quy đổi thành quà tặng tương ứng. Chẳng hạn, 5kg giấy, bìa carton hoặc 3,5kg nhựa có thể đổi lấy một bình nước.
Bà Phan Thị Kim Thanh (66 tuổi, phường Cửa Nam) cho biết, việc thống nhất khung giờ thu gom giúp người dân chủ động sắp xếp sinh hoạt. Khi xe thu gom đến, mọi người cùng mang rác ra điểm hẹn, vừa thực hiện đúng quy định, vừa có dịp gặp gỡ, trò chuyện với hàng xóm.
Theo chị Nguyễn Thị Thu Hà, công nhân vệ sinh môi trường phụ trách địa bàn, sau thời gian triển khai, người dân đã có chuyển biến tích cực trong việc bỏ rác đúng giờ. Công nhân cũng trực tiếp kiểm tra từng túi, hướng dẫn những trường hợp chưa thực hiện đúng.
Việc trao sticker và đổi quà là cách khuyến khích tương đối đơn giản, không đặt nặng giá trị vật chất nhưng tạo sự hào hứng cho người tham gia. Từ một hành động nhỏ được ghi nhận mỗi ngày, mô hình hướng tới hình thành ý thức tự giác, để việc giữ gìn vệ sinh môi trường trở thành trách nhiệm thường xuyên của mỗi người dân.
