Cả nước đang nỗ lực thi công thần tốc các dự án trọng điểm để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm nay. Ảnh minh hoạ: Quang Dân
Năm 2026 được xác định là năm bản lề quan trọng khi tổng vốn đầu tư công kế hoạch đạt mức kỷ lục gần 1 triệu tỷ đồng. Đây là con số chưa từng có, đặt ra thách thức cực lớn cho hệ thống hành chính và các đơn vị thi công trong việc đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.
Ngay từ quý I/2026, không khí tại các công trường trọng điểm đã vô cùng hối hả. Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến 28/2, hơn 56.000 tỷ đồng đã được giải ngân, đạt tỷ lệ tích cực so với cùng kỳ nhiều năm trước. Điều này cho thấy sự quyết liệt trong điều hành với phương châm đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy đầu tư công thành "ngòi nổ" cho phát triển kinh tế.
Tại khu vực phía Bắc, tỉnh Phú Thọ, sau nhiều năm chậm tiến độ do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và thiếu nguồn vật liệu đắp nền, dự án cải tạo, nâng cấp đường tỉnh 436 đang được các cấp, ngành tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công. Theo báo cáo mới nhất của chủ đầu tư, đến nay giá trị khối lượng hoàn thành của dự án đạt khoảng 65,881/189,441 tỷ đồng, tương đương khoảng 34% giá trị hợp đồng.
Tại Ninh Bình, dự án xây dựng tuyến đường kết nối liên vùng giữa Nam Đồng bằng Sông Hồng với vùng núi Tây Bắc và vùng Duyên hải Bắc Trung Bộ được xem là một trong những dự án hạ tầng động lực của tỉnh trong giai đoạn hiện nay. Theo báo cáo của chủ đầu tư, đến nay, các gói thầu khảo sát, thiết kế bản vẽ thi công đã được trình thẩm định; công tác rà phá bom mìn đã hoàn thành. Tổng vốn giải ngân bước đầu của dự án đạt khoảng 270 tỷ đồng, chủ yếu phục vụ công tác giải phóng mặt bằng và các chi phí liên quan.
Dự án này được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, kết nối cực tăng trưởng phía Bắc với các tỉnh lân cận, tạo dư địa cho phát triển du lịch và dịch vụ bền vững.
Thủ đô Hà Nội cũng không đứng ngoài cuộc đua. Với đặc thù là địa bàn có nhiều dự án hạ tầng phức tạp, Hà Nội đang tập trung cao độ vào việc tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng (GPMB). Đây vốn là "điểm nghẽn" kinh niên khiến nhiều dự án đình trệ. Tuy nhiên, bằng việc áp dụng các cơ chế đặc thù và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác GPMB tại các dự án hạ tầng trọng điểm của Thủ đô đã có những bước tiến đáng kể, giúp các nhà thầu có mặt bằng sạch để đẩy nhanh tiến độ thi công ngay từ đầu năm.
Điển hình như dự án xây dựng tuyến cao tốc Đại lộ Thăng Long (đoạn từ quốc lộ 21 đến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình) qua địa bàn xã Yên Xuân có tổng diện tích giải phóng mặt bằng hơn 406.242m², với 451 thửa đất. Đến đầu tháng 3/2026, địa phương đã bàn giao 39,05ha, đạt 96,13% diện tích cần giải phóng mặt bằng.
Hay dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên có diện tích cần thu hồi trên địa bàn phường Hồng Hà khoảng 293.821m² với 732 thửa đất và nhu cầu tái định cư 235 lô. Đến nay, phường Hồng Hà đã phê duyệt 486 phương án bồi thường, thu hồi đất đối với 248 phương án và nhận bàn giao hơn 6.400m².
Hà Nội cũng đang tập trung giải phóng mặt bằng cho nhiều dự án lớn khác như: Khu đô thị thể thao Olympic, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, dự án trục không gian quốc lộ 1A, đường vành đai 2,5…
Dự án đường tốc độ cao Bắc - Nam cũng đang được đẩy nhanh tiên độ. Ảnh minh hoạ: B.S
Trong khi đó, ở phía Nam, Đồng Nai tiếp tục là "đại công trường" của cả nước. Với việc bố trí hơn 7.000 tỷ đồng vốn cho các dự án trọng điểm trong năm 2026, tỉnh này đang chịu áp lực giải ngân rất lớn, đặc biệt là các dự án quanh khu vực sân bay Long Thành và các tuyến cao tốc kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Số vốn này chủ yếu tập trung vào các công trình hạ tầng kỹ thuật, tái định cư và các tuyến đường huyết mạch nối vào sân bay. Hiện này, các đơn vị liên quan đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ và tăng cường giám sát quá trình thực hiện…
Tính đến ngày 5/3/2026, số vốn bố trí cho các công trình, dự án trọng điểm đã giải ngân hơn 460 tỷ đồng, đạt trên 6,5% kế hoạch.
Một trong những điểm nhấn của năm 2026 là sự tăng tốc của các dự án đường sắt trọng điểm. Sau nhiều năm chuẩn bị, các dự án nâng cấp tuyến đường sắt hiện hữu và chuẩn bị cho các tuyến đường sắt tốc độ cao đã bắt đầu thực hiện giải ngân vốn thực tế.
Về dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ Xây dựng đã có báo cáo về lựa chọn đối tác công nghệ; tập trung chỉ đạo triển khai xây dựng đề cương nhiệm vụ, lập hồ sơ mời thầu xong trong tháng 3/2026, lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II/2026. 15/15 địa phương và Tập đoàn Điện lực tích cực rà soát, kiểm đếm khối lượng giải phóng mặt bằng, di dời đường điện và triển khai xây dựng các khu tái định cư.
Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang được triển khai đồng bộ các dự án thành phần 1 (về đầu tư hạ tầng kết nối các ga và quảng trường), thành phần 2 (đầu tư xây dựng công trình đường sắt), các dự án thành phần giải phóng mặt bằng, di dời công trình điện.
Việc thúc đẩy tiến độ các dự án đường sắt không chỉ giúp giảm tải cho đường bộ mà còn tối ưu hóa chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế.
Mặc dù con số 56.000 tỷ đồng giải ngân đầu năm là rất ấn tượng, nhưng khó khăn vẫn còn hiện hữu. Áp lực lớn nhất vẫn nằm ở giá nguyên vật liệu xây dựng và sự khan hiếm cát san lấp tại một số vùng. Bên cạnh đó, các thủ tục hành chính về điều chỉnh dự án, đánh giá tác động môi trường cũng là những rào cản cần sự phối hợp liên ngành.
Hành trình giải ngân gần 1 triệu tỷ đồng của năm 2026 vẫn còn dài, nhưng những tín hiệu lạc quan từ con số 56.000 tỷ đồng ban đầu và sự nhộn nhịp trên các công trường từ Hà Nội, Phú Thọ, Ninh Bình đến Đồng Nai đã thắp lên niềm tin về một năm kinh tế bứt phá. Với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và sự nỗ lực của các địa phương, đầu tư công chắc chắn sẽ hoàn thành sứ mệnh là động lực tăng trưởng chính, đưa đất nước vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới.
