Để tăng thêm độ “tin cậy” của thông tin trên, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cũng khẳng định, Iran đã đồng ý cho các thanh sát viên của IAEA trở lại để tiến hành các hoạt động kiểm tra.
Các nhà lãnh đạo của Mỹ cũng xác nhận thêm, để chuẩn bị cho các bước đi tiếp theo, họ đã đề nghị Quốc hội phê chuẩn khoản ngân sách 672 triệu USD nhằm hỗ trợ các hoạt động xử lý, thu hồi và giám sát vật liệu hạt nhân của Iran, trong khuôn khổ gói ngân sách bổ sung trị giá 80 tỷ USD phục vụ các mục tiêu an ninh quốc gia và ứng phó với những diễn biến sau xung đột với Tehran.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: TTXVN |
Những dấu hiệu tích cực đang xuất hiện nhiều hơn đã cho thấy “nút thắt” lớn nhất quan hệ Mỹ - Iran; Iran và các đồng minh của Mỹ… suốt bao năm qua - vấn đề hạt nhân của Iran, đang có dấu hiệu dần được cởi ra.
Sự đồng thuận bước đầu và những nhượng bộ mang tính xây dựng của cả Mỹ và Iran ít ngày gần đây đang giúp hai bên bước đầu xây dựng được lòng tin, từ đó tạo cơ sở cho những nhượng bộ tiếp theo trong quá trình từng bước giải quyết những các nội dung then chốt liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran; việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt của Mỹ; lưu thông ở eo biển Hormuz; hay vấn đề Lebanon… Từ đó, hướng tới chấm dứt hoàn toàn các cuộc xung đột đã dai dẳng suốt nhiều năm qua ở khu vực Trung Đông, cùng nhau xây dựng một nền hòa bình lâu dài cho cả khu vực.
Tất nhiên, giải quyết vấn đề hạt nhân Iran hay rộng hơn là hòa bình cho khu vực Trung Đông là không hề đơn giản. Thắng lợi ngoại giao ban đầu giữa Mỹ và Iran cũng chỉ là một bước ngoặt quan trọng. Đích đến còn rất xa!
Những bất đồng về các hồ sơ khó nhằn như chương trình hạt nhân của Iran, vai trò của Tehran tại Lebanon, Syria và Iraq; căng thẳng kéo dài giữa Iran và Israel… là những vấn đề không phải ngày một ngày hai có thể giải quyết. Bởi lợi ích kinh tế, chính trị, địa chính trị và các lợi ích ngầm khác đan xen vô cùng phức tạp giữa các bên suốt chiều dài lịch sử, khiến tiến trình đi đến hòa giải luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Vì thế, sự thận trọng từ Tehran trong việc bảo vệ lợi ích cốt lõi của mình không phải là không có lý. Nhất là sau cuộc chiến vừa qua, tư duy chiến lược đã vượt xa phạm vi Trung Đông. Những vấn đề về chủ quyền, năng lực răn đe, sức mạnh quốc gia và trật tự quốc tế hiện nay đang đặt ra nhiều thách thức.
Sự nhượng bộ giữa các bên về vấn đề hạt nhân không chỉ mở đường cho giai đoạn hạ nhiệt mới, mà còn phản ánh một thực tế chiến lược, một cục diện mới đang hình thành rõ nét hơn sau cuộc chiến vừa qua tại Trung Đông.
Trung Đông sau cuộc chiến vừa qua đã khác trước. Các liên minh mới ở Trung Đông xuất hiện với ưu tiên tập trung vào đa dạng hóa nền kinh tế, phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư công nghệ và triển khai các chiến lược phát triển. Iran biết rằng không thể tụt lại phía sau nhiều hơn nữa.
Và giải pháp tối ưu với Iran lúc này là không lún sâu vào cuộc chiến không lối thoát. Ổn định để phát triển kinh tế chứ không phải ưu tiên cho các giải pháp quân sự.
