Hành khách đón xe buýt tại trạm trên đường Hàm Nghi (trung tâm TPHCM). Ảnh: Anh Tú
Trao đổi với Báo Lao Động sáng 3.4, ông Bùi Hòa An - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho biết, các đơn vị chức năng đang khẩn trương hoàn tất hồ sơ, thủ tục liên quan.
Theo kế hoạch, HĐND TPHCM có thể họp vào khoảng ngày 20.4; nếu Nghị quyết về miễn vé xe buýt được thông qua, chính sách sẽ có hiệu lực sau khoảng 10 ngày.
Trước đó, tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM lần thứ 5, ngày 1.4, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang thông tin thành phố đã có chủ trương miễn vé xe buýt cho người dân.
Dự kiến, ngân sách cần khoảng 7.000 tỉ đồng mỗi năm để triển khai. Dù là khoản chi lớn, lãnh đạo thành phố đánh giá đây là đầu tư cần thiết nhằm hướng tới các mục tiêu dài hạn như giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống đô thị.
Theo ông Bùi Hòa An, phương án đang được nghiên cứu theo hướng áp dụng trên toàn bộ các tuyến buýt nội tỉnh, bao gồm cả tuyến trợ giá và không trợ giá, với quy mô khoảng 135 tuyến.
Riêng các tuyến buýt liên tỉnh, do đặc thù vận hành và cơ chế tài chính khác, hiện chưa được đưa vào diện xem xét miễn vé.
Toàn hệ thống xe buýt TPHCM hiện có khoảng 179 tuyến với hơn 2.100 phương tiện, trong đó 1.301 xe buýt điện, chiếm khoảng 62% đội xe.
Hiện nay, một số nhóm đối tượng đã được miễn hoặc giảm giá vé, như người từ 60 tuổi, trẻ dưới 6 tuổi, người có công, người khuyết tật.
Vé xe buýt trên các tuyến trợ giá đang ở mức 5.000 đồng/lượt (dưới 15 km), 6.000 đồng (15 - 25 km) và 7.000 đồng (trên 25 km). Học sinh, sinh viên chỉ trả 3.000 đồng/lượt; vé tập dao động từ 112.500 đến 157.500 đồng/30 vé.
Ông Bùi Hòa An cho biết, hiện mỗi năm ngân sách thành phố chi khoảng 1.500 tỉ đồng để trợ giá xe buýt. Khi thực hiện miễn phí hoàn toàn, chi phí dự kiến sẽ tăng đáng kể. Vì vậy, các phương án đang được tính toán tổng thể nhằm bảo đảm tuân thủ quy định pháp lý, đồng thời sử dụng ngân sách hiệu quả.
Một trong những yêu cầu đặt ra là dù miễn vé, cơ quan quản lý vẫn phải theo dõi, thống kê chính xác lượng hành khách. Thành phố dự kiến ứng dụng công nghệ giám sát nhằm bảo đảm minh bạch, thuận tiện trong quá trình triển khai.
Về năng lực phục vụ, lãnh đạo Sở Xây dựng TPHCM nhận định lượng hành khách có thể tăng khoảng 30% so với năm 2025 khi áp dụng chính sách miễn phí. Hiện nhiều tuyến buýt mới chỉ khai thác dưới 50% công suất, nên vẫn còn dư địa đáp ứng nhu cầu.
Tuy nhiên, trong trường hợp lượng khách tăng đột biến, quy mô đoàn xe và tần suất hoạt động sẽ được tính toán điều chỉnh phù hợp, đặc biệt trên các tuyến kết nối trường học, khu công nghiệp - nơi có nhu cầu đi lại cao của học sinh, sinh viên và người lao động.
