Ukraina dừng đặt thêm máy bay không người lái tấn công của Đức

Mẫu máy bay không người lái tấn công chủ lực HX-2 của Helsing, công ty khởi nghiệp công nghệ quốc phòng giá trị nhất châu Âu, đã gặp khó khăn khi cất cánh trong các cuộc thử nghiệm do Trung đoàn 14 của Ukraina, đơn vị chuyên về hệ thống không người lái, tiến hành. Đó là nội dung nằm trong bản trình bày nội bộ ngày 20.11.2025 do một nhóm thuộc Bộ Quốc phòng Đức soạn thảo.

Mẫu máy bay không người lái này vốn được quảng bá là tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) giúp tự điều hướng không cần người điều khiển nhưng lại thiếu một số công cụ AI như dự kiến.

Tài liệu này do một đơn vị trực thuộc của Tướng Gunter Schneider, người đứng đầu Cục Lực lượng Vũ trang thuộc Bộ Quốc phòng Đức, biên soạn và tên của ông xuất hiện trên trang bìa tài liệu.

Ngoài tài liệu này, 5 nguồn tin tại Đức và Ukraina cũng tiết lộ với Bloomberg về hiệu quả hoạt động của các máy bay không người lái của Helsing trong chiến sự. Các nguồn tin yêu cầu giấu tên vì thông tin thuộc diện tin mật.

Ba nguồn tin cho hay, máy bay không người lái của Helsing bị tác động mạnh bởi tác chiến điện tử khi vận hành trên thực địa, khiến liên kết với người điều khiển bị gián đoạn. Những trục trặc này làm giảm nhu cầu đối với dòng máy bay không người lái vốn được quân đội Đức chi trả. Đức hiện chưa có kế hoạch đặt thêm đơn hàng cho tới khi phía Ukraina thể hiện nhu cầu rõ ràng.

Về phần mình, Helsing khẳng định không hay biết về bản trình bày nói trên và bác bỏ nhiều kết luận mà Bloomberg đưa ra, trong đó có nhận định máy bay không người lái HX-2 của công ty này có tỉ lệ thất bại cao khi cất cánh. Công ty khẳng định, một số đơn vị trong quân đội Ukraina vẫn bày tỏ sự quan tâm tới loại máy bay không người lái này.

Helsing, thành lập năm 2021, là một trong những doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng hưởng lợi rõ rệt trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraina. Trong vòng gọi vốn tháng 6.2023, Helsing được định giá ở mức 12 tỉ euro.

HX-2 là sản phẩm phần cứng đầu tiên do Helsing tự thiết kế được đưa vào vùng chiến sự. Thành công hay thất bại của mẫu máy bay không người lái này được xem là chỉ báo quan trọng trong bối cảnh công ty đang dồn thêm nguồn lực để phát triển các phương tiện trên không và dưới nước.

Helsing công bố HX-2 vào tháng 12.2024. Đây là máy bay không người lái dạng cánh chữ X, kết hợp cánh cố định với cánh quạt của quadcopter (máy bay không người lái 4 cánh quạt), hoạt động như một tên lửa cơ động, có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách tối đa 100km.

Năm 2024, Helsing ký thỏa thuận cung cấp 4.000 máy bay không người lái tấn công, sản xuất cùng một doanh nghiệp Ukraina. Công ty đã giao khoảng một nửa số này, thuộc mẫu HF-1, và khoảng 40% số máy bay không người lái giao hàng vẫn còn nằm trong kho của Ukraina, theo bản trình bày tháng 11.2025. Hai bên đang tiến hành chuyển đổi hợp đồng sang cung cấp HX-2 thay cho mẫu cũ.

Mẫu HF-1, làm từ gỗ ép, từng bị chỉ trích tại Ukraina là giá cao nhưng hiệu quả thấp. Tháng 2 năm ngoái, Helsing thông báo kế hoạch gửi thêm 6.000 HX-2 tới Ukraina. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Đức khi đó cho biết chưa cam kết với đơn hàng này, còn Helsing không nêu rõ bên đặt mua.