Nguyên nhân khá nhiều, vì hiện nay các tỉnh, thành phố đều có khu công nghiệp (KCN) tạo việc làm tại chỗ; chưa kể với sự bùng nổ của các nền tảng số đã tạo ra một phân khúc việc làm mới, người lao động có thể làm chủ về thời gian mà thu nhập tương đương, điển hình như: Shipper, tài xế công nghệ, hay bán hàng online… đã tạo ra sự cạnh tranh rất mạnh với thị trường lao động truyền thống.
Doanh nghiệp tăng cường tuyển dụng vẫn khó tuyển, thiếu lao động.
Theo bà Nguyễn Võ Minh Thư, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và KCN TPHCM, hiện nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông của các doanh nghiệp tại các KCN vẫn rất lớn, nhưng khó tuyển thêm.
Trước đây, TPHCM là điểm đến của hàng triệu lao động tỉnh lẻ, nhưng hiện nay các địa phương lân cận đều đã phát triển mạnh hệ thống KCN, tạo việc làm tại chỗ cho người lao động. Khi có thể làm việc gần nhà, không phải xa gia đình hay tốn chi phí thuê trọ, nhiều người không còn nhu cầu lên thành phố tìm việc như trước.
Vẫn theo bà Thư, mức lương tối thiểu vùng tại TPHCM hiện ở mức 4,96 triệu đồng/tháng, cao nhất cả nước. Nhưng mức sống tại thành phố cũng rất đắt đỏ khiến nhiều lao động cân nhắc thiệt hơn giữa thu nhập và chi tiêu. Với họ, làm việc ở quê tuy lương thấp hơn nhưng tiết kiệm được nhiều chi phí hơn.
Bên cạnh đó, một bộ phận lớn lao động hiện nay, đặc biệt là giới trẻ thích làm nghề tự do, giao hàng, buôn bán online… để chủ động thời gian, tránh ràng buộc về giờ giấc, nội quy hay tăng ca như đã nói ở trên, khiến doanh nghiệp gặp khó khi tuyển dụng vào các vị trí chính thức, vốn yêu cầu tuân thủ kỷ luật, làm việc theo ca, tăng ca khi cần.
Bên cạnh đó, trong khi doanh nghiệp cần người có tay nghề thì phần lớn người tìm việc lại là lao động phổ thông chưa qua đào tạo. Sự lệch pha giữa năng lực người lao động và yêu cầu của doanh nghiệp khiến thị trường lao động khó "gặp nhau".
Các KCN của TPHCM như Kim Huy, Đại Đăng, Sóng Thần, Mỹ Phước… có rất nhiều doanh nghiệp đặt bảng thông báo tuyển dụng trước cổng. Không ít doanh nghiệp bố trí nhân sự đến các điểm khác, đặt bàn tiếp nhận song vẫn khó tuyển.
Không chỉ ở các thành phố lớn, hiện nay tại các KCN ở các địa phương, tình trạng thiếu lao động vẫn diễn ra. Theo số liệu thống kê đến giữa tháng 3/2026, doanh nghiệp trong khu, cụm công nghiệp ở Hải Phòng có nhu cầu tuyển dụng hơn 35.000 lao động phục vụ các đơn hàng cho thời gian tới.
Hay ở Tuyên Quang, dù đơn hàng xuất khẩu đang phục hồi mạnh mẽ với những tín hiệu lạc quan từ thị trường quốc tế nhưng nhiều doanh nghiệp tại các KCN, cụm công nghiệp đang rơi vào tình cảnh không tìm được người làm việc. Lãnh đạo một số doanh nghiệp cho biết, sau kỳ nghỉ Tết, người lao động đều quay trở lại làm việc, song chưa đủ để giải tỏa áp lực nhân sự trong bối cảnh đơn hàng đang tăng, cần mở rộng quy mô sản xuất.
Việc tuyển dụng người lao động đáp ứng đủ trình độ chuyên môn kỹ thuật là vấn đề khó khăn đối với hầu hết các nhà tuyển dụng.
Thông tin từ Ban Công đoàn Khu công nghiệp Liên đoàn Lao động TP. Hải Phòng, đến đầu tháng 3 này, hầu hết các doanh nghiệp trong khu, cụm công nghiệp trên địa bàn đã ổn định sản xuất, tuy vậy qua thống kê, có đến 349 doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển dụng lao động, với tổng số lượng lao động cần tuyển là hơn 35.000 người.
Một số doanh nghiệp cần tuyển số lượng lớn như Công ty TNHH LG Display Việt Nam (KCN Hải Phòng) tuyển khoảng 2.600 lao động, Công ty May Tinh Lợi tuyển 1.200 lao động, Pegatron Việt Nam cần thêm 500, Công ty TNHH Honor, Công ty TNHH GreenWorks cần bổ sung 300 lao động...
So với năm trước, nhu cầu tuyển dụng của các đơn vị tăng gấp nhiều lần do phần lớn các doanh nghiệp ổn định đơn hàng, hơn 21% doanh nghiệp có đơn hàng tăng sau Tết Nguyên đán. Trong khi đó, nguồn lao động tại chỗ cơ bản thiếu, không đáp ứng được nhu cầu.
Công ty TNHH Regina Miracle International Việt Nam (KCN VSIP Hải Phòng) cho hay, năm 2026 đơn hàng công ty dồi dào nhưng lại đối diện tình trạng thiếu lao động. Đây cũng là tình trạng chung của nhiều doanh nghiệp trên địa bàn.
Một số doanh nghiệp mặc dù đã tăng các chế độ phụ cấp để thu hút nhân sự nhưng vẫn chỉ tuyển được vài chục người trong một tháng, dù nhu cầu cần tuyển là hàng trăm, nghìn người. Do vậy, có những đơn vị phải mở thêm chi nhánh ở các tỉnh, thành phố khác ngoài Hải Phòng, nơi có nguồn lao động dồi dào hơn.
Hay như công ty Cổ phần Găng Việt (phường Bến Cát, TPHCM) vừa xây dựng một nhà máy mới, hoạt động từ đầu năm 2026 với 10 dây chuyền sản xuất. Tổng nhu cầu tuyển dụng của 2 nhà máy là hơn 700 lao động với mức lương từ 8-20 triệu đồng/tháng, lao động được tham gia đầy đủ chế độ chính sách theo quy định.
Doanh nghiệp còn xây dựng các chính sách phúc lợi như thưởng năng suất, tiền sữa, phụ cấp riêng cho phụ nữ, phụ cấp nuôi con nhỏ, phụ cấp ngành, miễn phí suất ăn ca đêm, xe đưa rước, cung cấp chỗ ở miễn phí cho lao động ở xa... Dù đãi ngộ tốt nhưng việc tuyển dụng của Công ty vẫn gặp khó khăn, rất ít người liên hệ tìm việc làm.
Thiếu lao động không chỉ là câu chuyện thiếu hụt cục bộ, mà đang bộc lộ những đứt gãy sâu sắc trong quan hệ cung - cầu nhân lực hiện đại. Trước đây, tình trạng nhảy việc hay thiếu người thường chỉ xảy ra ở các ngành lấy công làm lãi như dệt may, da giày, nhưng hiện nay tình trạng thiếu người làm đã lan sang cả các ngành điện tử, chế biến...
Đây vốn là những lĩnh vực có thu nhập khá, môi trường làm việc máy lạnh sạch sẽ, nhưng vẫn không tránh khỏi vòng xoáy thiếu hụt. Điều này cho thấy, thị trường lao động đang có sự biến chuyển về chất chứ không chỉ đơn thuần là vấn đề thu nhập.
Đại diện Sở Nội vụ TPHCM dự báo, thị trường lao động quý II của thành phố tiếp tục tăng nhu cầu tuyển dụng. Theo đó, khu vực TPHCM tập trung việc làm lĩnh vực văn phòng, tài chính, công nghệ thông tin, thương mại điện tử, bán lẻ, F&B và du lịch. Trong khi đó khu vực Bình Dương (cũ) tăng nhu cầu tuyển dụng trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, chế biến, chế tạo.
Khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) tăng nhu cầu tuyển dụng lĩnh vực cảng biển, logistics, dịch vụ hỗ trợ cảng... Để hỗ trợ doanh nghiệp, Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM tăng cường tổ chức các phiên, sàn giao dịch việc làm trực tiếp và trực tuyến; đẩy mạnh kết nối doanh nghiệp và người lao động; tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nghề để nâng cao kỹ năng cho người lao động.
Theo các chuyên gia, giải quyết “cơn khát” lao động ở các nhà máy, xí nghiệp trong KCN cần một lộ trình phối hợp nhịp nhàng từ chính doanh nghiệp và người lao động. Trong đó, bản thân doanh nghiệp trong thời đại 4.0 để giảm bớt phụ thuộc số lượng lao động phổ thông việc áp dụng tự động hóa và dây chuyển đổi số là con đường tất yếu để giảm áp lực tuyển dụng. Đồng thời nâng cao hơn nữa những chính sách đãi ngộ để người lao động yên tâm gắn bó…
