Việt Nam hiện là một trong số ít quốc gia có phạm vi thuốc do Quỹ BHYT chi trả khá đầy đủ so với mức đóng. Ảnh: Hải Nguyễn
Còn tình trạng "phập phù" thuốc BHYT
Mắc đái tháo đường gần 20 năm nay, người bệnh L.V.Đ, 72 tuổi ở phường Cầu Giấy (Hà Nội) liên tục phải tiêm insulin. Mỗi tháng, bệnh nhân đều tới bệnh viện để khám BHYT tại Bệnh viện E. Tuy nhiên, 4 tháng gần đây thuốc tiêm insulin đều được thông báo hết. Điều này có nghĩa người bệnh phải tự mua bên ngoài để duy trì điều trị bệnh.
"Trước đây, mỗi lần đi khám định kỳ, tôi được kê 5 lọ insulin/2 tháng. Tuy nhiên, 4 tháng gần đây, bệnh viện thông báo hết thuốc nên tôi buộc phải mua thuốc bên ngoài với giá 320.000 đồng/lọ. Bác sĩ chỉ thông báo hết thuốc insulin và không cho biết bao giờ có lại cũng như cách thức mua thuốc bên ngoài nhưng bảo hiểm vẫn thanh toán" - bệnh nhân Đ cho hay.
Thuốc BHYT cấp phát không thiếu kéo dài nhưng khá “phập phù”, tháng đủ, tháng thiếu. Ông T.Q.N (75 tuổi, phường Yên Hòa, Hà Nội), khám tại Bệnh viện Quân y 354, mắc nhiều bệnh như tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa lipid, suy giãn tĩnh mạch chi dưới, tăng men gan.
Những tháng gần đây, thuốc được cấp không đủ như trước: Tháng 1.2026 còn thuốc huyết áp, tim mạch, bổ gan; tháng 2 chỉ còn thuốc huyết áp; sang tháng 3 mới cấp lại đầy đủ các loại còn tháng 4.2026 thì chưa rõ. “Bệnh viện phát thuốc nào thì tôi dùng, tháng thiếu phải tự mua thêm bên ngoài” - ông N cho biết. Đại diện Bệnh viện E cho hay, đã nhận được thông tin và cho kiểm tra lại nguyên nhân thiếu thuốc theo phản ánh của người bệnh.
Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) - cho biết, bệnh viện thiếu thuốc, người dân mua thuốc ngoài viện được BHYT thanh toán là một trong những nội dung đáng chú ý được quy định tại Thông tư 22/2024 của Bộ Y tế, đã có hiệu lực từ 1.1.2025. Mức thanh toán được tính theo số lượng và đơn giá trên hóa đơn mua thuốc hoặc thiết bị y tế, nhưng không vượt mức giá trúng thầu gần nhất tại bệnh viện điều trị. Hồ sơ gồm bản chụp kèm bản gốc để đối chiếu: Thẻ BHYT, giấy tờ tùy thân, giấy ra viện hoặc phiếu/sổ khám bệnh, hóa đơn và chứng từ liên quan. Người bệnh hoặc thân nhân nộp hồ sơ tại BHXH nơi cư trú. Trong 40 ngày, cơ quan BHXH phải thanh toán; nếu từ chối, phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Cũng theo bà Trang, về thiếu nguồn cung Insunova 30/70, Bệnh viện E được đề nghị chủ động dùng thuốc khác. Một doanh nghiệp cung ứng thuốc vừa có văn bản gửi Bệnh viện E thông báo về việc tạm thời gián đoạn cung ứng sản phẩm Insunova 30/70 (Biphasic) do nhu cầu sử dụng tăng đột biến và ảnh hưởng từ tình hình vận chuyển hàng hóa quốc tế.
Theo Công văn số 3896/2025/TENDER ngày 17.12.2025 của Chi nhánh Công ty TNHH Dược phẩm và Trang thiết bị y tế Hoàng Đức gửi Bệnh viện E, doanh nghiệp này là đơn vị trúng thầu cung cấp sản phẩm Insunova 30/70 (Biphasic) theo Quyết định số 3279/QĐ-BVE ngày 6.8.2025 của Giám đốc Bệnh viện E về phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng gói thầu thuốc generic.
Trên cơ sở hợp đồng đã ký giữa Bệnh viện E và Công ty TNHH Dược phẩm và Trang thiết bị y tế Hoàng Đức ngày 12.8.2025, doanh nghiệp có trách nhiệm cung ứng tổng cộng 15.000 đơn vị thuốc Insunova 30/70 (Biphasic) trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực.
Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp mới cung ứng được 2.400 đơn vị, còn lại 12.600 đơn vị chưa thể bàn giao.
Theo đơn vị cung ứng, nhu cầu Insunova 30/70 (Biphasic) tăng đột biến trong khi tồn kho hạn chế đồng thời, ảnh hưởng từ chiến sự khiến việc vận chuyển về Việt Nam bị chậm, làm gián đoạn nguồn cung.
Doanh nghiệp cho biết, đang phối hợp với nhà máy để đẩy nhanh sản xuất và rút ngắn thời gian vận chuyển. Trong thời gian gián đoạn, đơn vị đề nghị Bệnh viện E chủ động sử dụng thuốc thay thế để đảm bảo điều trị cho người bệnh.
Cần giải pháp khắc phục thiếu thuốc BHYT
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan từng thừa nhận tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế tại một số cơ sở, ảnh hưởng quyền lợi người bệnh BHYT. Nguyên nhân chủ yếu do vướng mắc trong đấu thầu, mua sắm tập trung, nhất là giai đoạn chuyển đổi theo quy định mới; cùng với đó là chậm phê duyệt danh mục, dự toán, thay đổi hướng dẫn kỹ thuật và thiếu nguồn cung từ nhà sản xuất.
Bộ Y tế cho biết, đang phối hợp các địa phương tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh mua sắm, bảo đảm đủ thuốc và vật tư phục vụ khám chữa bệnh, đặc biệt với BHYT.
Theo quy định, từ ngày 1.7.2025, các bệnh viện tự chủ được chủ động quyết định mua sắm thuốc, thiết bị y tế từ nguồn thu của đơn vị, quỹ BHYT và các nguồn vốn hợp pháp khác, không nhất thiết phải thực hiện đấu thầu theo Luật Đấu thầu. Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 40/2025/TT-BYT cũng được ban hành nhằm đơn giản hóa thủ tục, tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả lựa chọn nhà thầu.
Bộ Y tế nhấn mạnh, bên cạnh cơ chế chính sách, việc tổ chức thực hiện tại địa phương có vai trò rất quan trọng. Bộ đã yêu cầu các địa phương chỉ đạo cơ sở y tế chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai mua sắm đúng quy định để bảo đảm đủ thuốc và trang thiết bị phục vụ khám chữa bệnh.
Về danh mục thuốc BHYT, Bộ Y tế cho hay, Việt Nam hiện là một trong số ít quốc gia có phạm vi thuốc do Quỹ BHYT chi trả khá đầy đủ so với mức đóng. Bộ đã ban hành Thông tư 37/2024/TT-BYT làm căn cứ xây dựng, cập nhật và thanh toán danh mục thuốc BHYT, đồng thời đang xây dựng thông tư mới thay thế Thông tư 20/2022/TT-BYT để tiếp tục mở rộng, cập nhật danh mục thuốc được BHYT chi trả.
